رشد زبان پشتو و ورود آن به نرم افزاهای کمپیوتری

تبريكات قلبي بنده نيز بخاطر اين پيشرفت فرهنگي به سر دبير محترم سايت كابل پرس كه اين خبر خوش را نشر كرده اند تقديم است.

آفرین شان و برای شان تبریک می گویم.

مانند فارسی زبانهای افغانستان نیستند که یک سره بر دست آورد دیگران و مخصوصا ایرانی ها می نازند اما خودشان هیچ دست آوردی ندارند. اگر ایرانی ها فارسی زبان نمی بودند بی گمان که فارسی اصلا پیشرفت نمی کرد و فارسی زبانان افغانستان تنبل ترین مردم هستند که به جز پف و پتاق کاری دیگری انجام داده نمی توانند. مثلا فارسی زبانان افغانستان هنوز فرهنگ لغات خود را ندارند و اکثر کلمات رایج در فارسی افغانستان را نمی توان در فرهنگ های لغات ایرانی ها پیدا کرد.

شمس جان دقيق فرموده اند :
آن بودجه هاي عظيمي كه در زمانهاي مرحوم اعليحضرت باباي ؟ ملت وبعدا سردار داوود وبعدش رفيق تره كي ورفيق أمين بخاطر تقويهء زبان فارسي در افغانستان اختصاص داده شد، آن همه آزادي هاي فرهنگي كه در طول حاكميتهاي پشتوني براي فارسي زبانان بوده ، واقعا فارسي زبانان افغانستان از امكانات فراهم شده هيچ استفادهء معقول نكرده اند، آن محبت عظيم وعشق آتشين كه در دل مرحوم طرزي، مرحوم محمد گلخان مومند وسرادر داوود خان نسبت به زبان فارسي وفارسي زبانان موج ميزد، اين فارسي زبانهاي تنبل به گفتهء محترم شمس هيچ استفادهء معقول نكردند فارسي زبانهاي اينكشور خودشان بودجه هاي اختصاصي را بدست خود به ادارهء پشتو تولنه و وزير محمد گلخان مهمند داو طلبانه ميدادند و ميگفتند كه بخاطر حفظ برادري و وحدت ملي اين بودجه را شما بگيريد ولغت نامهء پشتو چاپ كنيد ، براي ما بيچاره ها فرهنگ إيراني ها كافي است ، مصارف كه بايد صرف چاپ آثار فرهنگ لغات فارسي ، و چاپ مثنوي وشهنامه و غيره ميكردند آنرا صرف ديوانهاي رحمن بابا وخوشحال خان كردند

شمس جان بسیار خوشحال است.
ای کاش پیشرفتهای دیگری هم در بخشهای دیگر زندگی برادران و خواهران پشتون بیاید، مثل ...
حوصله بیانش نیست.

یاد من می آید که یک زمانی که ما در مکتب صنف چهارم مکتب بودیم ، از طرف دولت و مسُولین معارف به اساس ریفورم تدریسی، تدریس زبان فارسی و پشتو در تمام مکاتب کشور اجباری شد.
در آن زمان که یکی از هم کلاسان ما زبان مادری اش ازبکی بود و برای او یاد گرفتن زبان پشتو مشکلات اش را سه چند کرده بود، یک روز در هنگام املاُ زبان پشتو که معلم ما از مناطق جنوبی بود، از او پرسید:
معلم صاحب!( نری) را همراه (ر) پندکی دار بنویسم و یا (ر) بی پندکی؟
معلم ما نهایت قهر شد و با همان لهجه پشتو خاص خود گفت:
پندکی مادرت! حلکه (حلقه) بگو، حلکه.

حالا نام خدا خود را تا مایکرو سافت رسانده است.

یک روز از یکی از برادران پشتون سوال شد که چرا عده ای از شما ف را پ تلفظ میکنند.
برادر ما در جواب گفت: انها ناپامند (نفهمند).
سوال شد که چرا خودتان ف را پ تلفظ کردید؟
گفت :ما خو پکرمان (فکرمان) نبود.

هوشتان را بگیرید که این نرم افزار را انستال نکنید. چون خطر انتحار لپ تاپ یا کمپیوتر شما زیاد است.

یک هراتی را نزد پاد شاه بردند و شکایت کردند که او (ق) را (غ) و (غ) را (ق) تلفظ میکند.
پادشاه پرسید! آیا اینها راست میگویند؟
هراتی جواب داد: به غران هرکس میگه صاحب دروق میگه.

بهمن عزیز نظر دوم شما دلم را یخ کرد. جانا سخن از بان ما می گویی.

مگر خدمت شمس عرض کنم که فارسی فارسی است. هرکس و هر قوم و هر ملتی که انکشاف داد برای همه ای فارسی زبانها است. در ضمن، مایکروسافت و گوگول را بمانید، اگر زبان ماهی ها و مورچه ها و ملایک و فرشته ها هم پشتو شود، تا رسیدن به سویه ای فارسی ، پشتونها حد اقل برای 30 قرن باید نان بی نمک بخورند! تا آن زمان این مردم آن قدر انتحاری خواهند کرد که زبان پشتو از شرم جوانمرگ خواهد شد.

زبان زبان است. انکشاف زبان، غصب کردن قدرت سیاسی نیست که به زور بیگانه و مزدوری برای خارجی ها امکان پذیر باشد. قرنها لازم است. قرنها زندگی کردن با ارزشهای مدنی و دوری از بدویت و توحش تا زبان یک قوم و ملت، بارور و پخته شود. من شخصا به هجرت انسان به بیرون از زمین باور دارم مگرم به تکامل فوری پشتو باور ندارم.

پیشنهاد من به فارسی زبانها عزیز این است که فریب تبلیغات دشمن را نخورند و از امکانات کشورها، ملت ها و اقوام فارسی زبانها استفاده کنند و هیچ مرزی را میان فارسی و فارسی زبانها قبول نکنند. زبان فارسی یک زبان فراقومی، فرا ملی ، فرا مذهبی، فرا نژادی و فرا کشوری است. این زبان نه مرز سیاسی می شناسد، نه کدام مرز دیگر. زبان فارسی در رده ای بزرگترین، غنی ترین، ماندگارترین، پرحاصل ترین و انعطاف پذیرترین زبانهای جهان است. تنها بعضی از گویشهای فارسی برابر و برتر و غنی از زبانهای محلی مثل پشتو است. قدر این نعمت بزرگ را بدانیم.

انتقاد شمس تا حدی درست است. همه مشکلات را به گردن دیگران انداختن خود فریبی است. آیا دری زبانهای افغانستان نمیتوانیست یک لغتنامه برای علاقه مندان زبان دری چاپ کنند؟ فکر نمیکنم قبیله گرایان جلو کتاب نویسی کسی "آنهم لغتنامه" را گرفته باشد. یا اینکه دانشگاه کابل بجای دانشمند و انسانهای فرخیته و اهل علم تا هنوز کچالو فروش تولید کرده است، که سواد چنین کار ها را نداشته و ندارند!