کوچی ها کجا بروند؟!

جنگ بر سر زمین وآب

گزارشی از مجله اکونومیست
ترجمه شده توسط: آصف احسان

یاد داشت مترجم:

گزارش ذیل که در مجله اکونومیست به تازه گی به چاپ رسیده است بیانگر حقایقی می باشد که کمیسیون فرستاده شده توسط دولت افغانستان تحت ریاست وحیدالله سباوون آنرا مورد انکار قرار داده بود. گزارشگر این مجله در جریان بازدید از قریه ها از چشم دید خود از کارتوسهای مصرف شده در محل و مورد حمله قرار گرفتن توسط فیرهای راکت و خمپاره، می نویسد.

جریانات سالها و ماه های اخیر در کشور بیانگر این حقیقت تلخ است که گروهای مختلف در درون دولت در صدد ایجاد و منفعت جویی از کشمکش های داخلی اند و دولت افغانستان هم متعصفانه با تشکیل کمیسیون های ناکارآمد و همیشگی خویش فقط در پی اغفال و فریب مردم است نه در پی حل اساسی آن منازعات. تعدادی از تحلیل کننده گان را گمان بر این است که عناصری در درون دولت در صدد ایجاد چنین مناقشات است و شواهد موجود هم نشان میدهد که دولت تاحال نخواسته است بصورت اساسی به حل چنین مشکلاتی مبادرت ورزد. بطور نمونه، شاهد این ادعای ما همین "درخواست" اخیر آقای کرزی از کوچی های حمله کننده در بهسود است که از ایشان "در خواست" نمود که "بطور موقت" ولسوالی بهسود را ترک کنند.

اصطلاح "درخواست" و همچنان "موقت" از جانب رئیس جمهوری منتخب و مشروع یک کشور بیانگر چه چیزی میتواند باشد؟! ازطرف دیگر، بعد از سپری شدن تقربیا دو ماه و تاراج یگانه وسیله امرار معاش این ساکنین محلی که عبارت از همان زمین های زراعتی و چراه گاه های مواشی شان، که عمدتا در اطراف ونواحی خانه هایشان قرار دارد، (به گفته همان مقام دولتی که "بهرصورت آنها خارج میشوند" چون اول اینکه در آن مناطق دیگر علفی برای مواشی این کوچی ها نمانده است و ثانیا آنها در یک ولسوالی برای بیشتر از یک ماه نمیتوانند مسکن گزین شوند) این درخواست جناب کرزی را چگونه میتوان ارزیابی نمود؟

وقتی رئیس جمهور یک کشور بجای امر کردن از یک گروه حمله کننده (هیچ شخص و یا گروهی حق ندارد که بخاطر احقاق حق خویش حتی اگر حق بجانب هم باشد، طرف خویش را مورد حمله قرار داده، عده ای را هم بکشد و عده ای را هم مجبور به ترک خانه هایشان کند) در خواست میکند که منطقه را آنهم بصورت موقت ترک نماید، آیا این امر بیانگر تمایلات شئونیستی رئیس جمهور منتخب یک کشور نیست!؟ وهم چنان بیانگر امتیاز دادن به گروه تجاوزگر نیست؟ آیا این حمله کننده گان را نباید مورد تعقیب قانونی قرار داد؟ و باز هم کرزی میخواهد مردم محل را با "درخواست" از کوچی ها مبنی بر ترک "موقت" محل، مدیون دلسوزی پدرانه ای! خویش نماید ولی آنهم بعد از چندین هفته که دیگر چیزی برای ساکنین فقیر محلی بجا نمانده است.

کوچی ها هم مردم محروم و فقیر اند و باید دولت به مشکلات شان رسیدگی کند، اما مشکلات متنوع آنها و همچنان مسئله ادعای اراضی آنها را با ساکنین مناطق مختلف افغانستان، آیا میتوان توسط ایجاد محکمه بررسی از اسناد طرفین که جناب سباوون از آن متذکر میشود، حل نمود؟ آیا با این کار دولت در صدد عمق و وسعت بخشیدن هرچه بیشتر دشمنی ها و بی اعتمادی های تاریخی میان ساکنین محلی و کوچی ها بلاخص و بصورت عموم، باعث اختلافات هرچه بیشتر میان اقوام ساکن در افغانستان نخواهد شد؟ و آنهم در شرایطی که مردم ما بیش از پیش به اعتماد سازی میان هم نیاز دارند.

بنظر من ساحات زیادی در افغانستان وجود دارد که بتوان برای کوچی ها محلات مسکونی و فارم ها دامداری ایجاد کرد، البته در صورتیکه دولت صادقانه در صدد حل مشکلات همیشگی کوچی ها باشد. این کار هم باعث تأمین هرچه بیشتر امنیت گردیده وهمچنان باعث رشد و ترقی اقتصادی وفرهنگی کوچی ها خواهد شد.

کشمکش های قبیلوی در افغانستان
جنگ بر سر زمین وآب

جولای 26 2007- ولسوالی بهسود

از نسخه چاپی اکونومیست
مترجم: آصف احسان

قریه شاهی نیرو، احاطه شده توسط کوها، پوشیده از گلهای وحشی و کارتوس های (فشنگ) مصرف شده ای کلاشینکوف، همانند ده ها قریه ای دیگر خالی از سکنه گردیده است. گمان میرود که طی دوماه گذشته بیش از 4000 تن از هزاره ها - که یک اقلیت نژادی شیعه مذهب بوده و در ارتفاعات مناطق مرکزی افغانستان زندگی میکنند - از خانه هایشان در ولسوالی بهسود ولایت وردک بیجا گردیده اند. آنها مورد سرکوب و ستم گروهی از کوچی های صحراگرد مسلح قرار گرفته اند. این کوچی ها که مسلمانان سنی مذهب و از نگاه اتنیکی پشتون هستند، تعداد شان احتمالا کمتر از 200 مرد جنگجو همراه با خانواده و مواشی شان می باشند. اما طبق منابع موثق غربی، تعداد 65 قریه از ساکنین آن تخلیه گردیده و در حدود 12 تن هم کشته شده اند.

این گزارشگر همراه با بزرگان قومی هزاره و تعدادی از پولیس محلی جهت بازدید از قریه ها در آنجا رفتند که از طرف کوهای اطراف تحت کنترول کوچی ها، زیر شلیک راکت انداز ها و فیر مرمی های مسلسل قرار گرفتند. هردوی این گروه ها فقیر و از سده ها به اینطرف در حاشیه قرار داشته اند. و هردو ادعا دارند که حق بجانب هستند.

هزاره ها می گویند که آن ها مورد هجوم کوچی های متحد طالبان، که میخواهند از اختلافات نژادی و فرقه ای استفاده کنند، قرار گرفته اند. بزرگان کوچی ها ادعا می کنند که آن ها از چراگاه هایی که یک صد سال از آن استفاده کرده اند، جبرا توسط هزاره های که متمایل اند با بشتیبانی ایران یک دولت شیعی نیمه مختار را در مناطق مرکزی افغانستان ایجاد کنند، محروم شده اند. اما بسیار واضح بنظر می رسد که هزاره ها بیشتر حق بجانب اند.

دولت افغانستان در واکنش به حمله کوچی ها تقریبا هیچ اقدامی نکرده است. تعداد پولیس در بهسود به 40 تن می رسد و این مساوی به همان تعدادی است که پیش از آمدن کوچی ها در آنجا موجود بود. ولایت وردک که بصورت تیوریکی تحت قلمرو و نظارت تیم بازسازی ولایتی ( پی آر تی) ارتش ترکیه که بخشی از نیروهای کمکی بین المللی می باشد، قرار دارد، اما تیم بازسازی ترکیه هیچ کدام نیروی برای حفظ امنیت وثبات در آنجا نفرستاده است. برای مسافرت در این منطقه باید از چندین ولسوالی واقع شده در این مسیر عبور کرد که تحت نفوذ طالبان قرار دارد. یک هیئت متشکل از مقامات دولتی که تاحال برای پنج بار توسط هیلیکوپتر به منطقه برای میانجی گری رفته اند، توسط طرفین در گیر که آنرا بی فایده تلقی کرده اند، رد شده است. از طرف دیگر، دولت گزارش میدهد که کوچی ها به عنوان بخشی از کوچ سالانه شان، به هرصورت، در حال ترک منطقه هستند.

خشونت ها بخاطر رقابت برسر منابع طبیعی بروز کرده است. هرچند که این مشکل جدید نمی باشد اما اوضاع درمناطق مختلف کشور در حال وخیم تر شدن است. و بازگشت ملیون ها مهاجر دوران جنگ و دها سال ویرانی باعث خراب تر شدن هرچه بیشتر اوضاع می شود.

قربانی اصلی دراز مدت این کشمکش ها کوچی ها هستند. با گسترش مناطق مسکونی، کوچ سالیانه ای کوچی ها حتی بیشتر با مشکل مواجه می شود. اما هزاره جات، مناطق مرکزی هزاره نشین ( با قرار داشتن ولسوالی بهسود درقسمت شرقی آن)، یک منطقه ای بدون منابع است که تعداد خیلی زیاد از مردم در آنجا زندگی می کنند.

حاجی نعیم کوچی، عمده ترین رهبر کوچی ها در کابل، می گوید که "حالا هزاره ها گوسفندها و بزهای زیادی خریده اند، این یک پدیده ای جدید است". اما دهقانان هزاره در بهسود می گویند که مواشی کوچی ها علف زارهای را که مردمان محلی باید آنرا برای زنده نگهداشتن بزها و گوسفندان خویش در فصل سرد و سخت زمستان، درو کنند از بین برده و تخریب کرده اند.

دولت افغانستان در نظر دارد که در پنج سال آینده ده ها "شهرهای کوچی" را ایجاد کند. در صورتیکه این پروژه با موفقیت عملی شود، که غیر محتمل بنظر میرسد، ممکن است تعداد زیادی از کوچی ها به رضایت خویش ساکن شوند. و در صورتیکه سیستم بسیار عقب مانده زراعتی، مخصوصا استفاده از آب، مدرنیزه شود، ممکن است کشمکش ها بر سرمنابع خاتمه یابد. یک ارزیابی محیطی از کشور که توسط سازمان ملل متحد صورت گرفته تخمین می کند که در صورت مدرنیزه کردن سیستم زراعتی در افغانستان، تولیدات زراعتی دو برابر افزایش خواهد یافت تقریبا 62000 کیلومتر مربع، (24000 مایل مربع ) تحت آبیاری قرار خواهد گرفت.

سلسله کوهای وسیع افغانستان به اندازه کافی آب برف و باران را در خود ذخیره میکند، اما دهقانان افغان فقط میتوانند% 12-15 آنرا مهار کرده و استفاده کنند. بقیه این آبها در بیابانهای جنوبی کشور و کشورهای همسایه جریان دارد. دولت بیشتر از 520 ساحه بالقوه را برای اعمار بندهای کوچک و متوسط شناسایی کرده است، که میتواند برای آبیاری و تولید برق استفاده شود. چنین دور نمایی باعث نگرانی کشورهای همسایه میشود، آنها خود دچار کمبود آب اند، بدون آنکه آب اضافی کشور همسایه را از دست دهند.

http://www.economist.com/world/asia/displaystory.cfm?story_id=9558303

Mohammad Asif Ehsan
Fulbrighter
Bachelor of Arts in Political Science
Macalester College, 1600 Grand Avenue
Saint Paul, Minnesota, USA 55105
Tel: 651-314-4342
Email: masif@macalester.edu

AGAR SEFATE DOZDAN RA MYKARD SANGFROSHAN RA MYSTAJID BAZ HATMAN KHUB BUD HALA KE HAQIQAT RA NAWESHTA AYNQADAR BAD SHOD!MAN TASOF MYKONAM KE MORDOME AFGHANISTAN HALLA SERF QAUM PARAST WA QABYLA PARAST HASTAND WAQEAT BA KASSE MOHEM NEST1

ayn hama rajory haye bod ke pysh az pysh naqshahaye an dar kabul tarha shoda ba hazarajat frestada shoda bud!awal ann shoarhaye ke dar kabul naweshta wa badan dar roznamaha ba chapp rasyd dyden!gofta ke chah kan dar chah ast!awal emla an gahlat ast badan geramare an ba khoby mebened ka kase ke aslan ba pakhto mosalat nest naweshta!

Afaryn! yakroz chelausaf az abb mybarayad

حسیب جان کابلی چشم ات راصدقه شوم بدون مجامله خیلی عالی و منطقی نوشته یی . من خودم نه هزاره هستم ونه تاجک بلکه پشتون هستم اما سخن حق هرجا که باشد باید تایید شود حق حق است

من به عنوان یک افغان خجالت می کشم که تعداد زیاد افغانان به مانند هزاران سال قبل مثل گرگها و حیوانات در دشت ها و صحراها زندگی به سر می برند. اینها باید خانه جور کردن یاد بگیرند و فرزندان شان را به مکتب روانه کنند . اینها از لحاظ شرعی مسلمانی خوب کرده نمی توانند. در بیابان اب نیست به اندازه ای کافی که غسل و طهارت و وضو کرده بتوانیم. یک کوچی هفته ها غسل نمی تواند و جنب خود را نگاه می کند. نظامت نصف ایمان است. مردم جایی نیازمند آرامش است اما کوچی ها بر اینها روزگار را بسیار سخت می کند.

اول که من فکر نمیکنم که تو احمق پشتون باشی و اگر باشی من گفتم که احمق هستی.

شما جاهلان باید بدانید که کوچیها شیوه خاص زندگی دارند که از صد ها سال به همین شکل زندگی دارند. این شکل زندگی تنها منحصر به افغانستان نیست بلکه در کشور های ایران و هند و حتی در انگلستان مردمانی موجود اند که چنین شیوه زندگی دارند.

چراگاه های که کوچی ها از آنها استفاده میکنند صد سال قبل از تشکیل افغانستان بوسیله احمدخان درانی بر میگردد. آنها از صد ها سال بدینسو از این چراگاه ها استفاده کرده و زندگی خویش را به پیش میبردند.

اکنون شما نوکران از سر سوته امریکایی ها حتی میخواهید که شیوه زندگی این مردم را هم تغیر داده و در زیر سایه سوته امریکایی ها جنایات خویش را برای تصاحب محلات شان ادامه بدهید.

من از پشتونهای قهرمان میخواهم که بیدار شوند این خیانت به پشتونها فقط قطره از جنایات سازماندهی شده بر علیه پشتونها است که از زمان اشغال افغانستان بوسیله روسهای جنایتکار شروع شده و امروز در زمان اشغال افغانستان بوسیله امریکایی های جنایت پیشه تشدید یافته است. زیرا باند جنایتکار بز کثیف مسعودوف و بیناموس ربانی ، خلیلی و محقق دست هایشانرا با خائینان کرزی و چند وطنفروش دیگر که بخاطر مقامات سمبولیک شان حاضر اند تمام حقوق پشتونها را زیر پاه های کثیف شان کنند از برکت سوته امریکایی ها به این جنایات و خیانت ها رنگ طالبی و تروریستی داده و خیانتهای نابخشودنی را بر علیه ما پشتونها به پیش میبرند.

حالا سوال پیش میاید که آیا برای ما پشتونها چه راه باقی مانده ؟

آیا به جز از مقاومت بر علیه اشغالگران که فقط از موجودیت شان دشمنان پشتونها استفاده میکنند راه دیگری وجود دارد ؟

و اگر راه دیگر وجود نداشته باشد آیا مانند زمان روسها وظیفه هر پشتون نیست که بر خیزد ؟

اگر پشتونها با ساده گی و حماقت به افواهات که بعد از حادثه بهسود صورت گرفت که در آن وقت به موجودیت کوچی ها در چراگاه های طبیعی شان که از صد ها سال از آنها استفاده میگردد ، رنگ طالب داده شده و گفته شد که بیرق های سفید را بلند کرده اند باور کنند ، پس واه به حال شما . ما در ظرف دو سال آینده همه چیز خود را از دست خواهیم داد.

من باز هم تکرار میکنم

که چون از موجودیت امریکایی ها فقط دزدان بز کثیف مسعودوف ، و دشمنان پشتونها، مافیای مواد مخدر و چند نوکر که از مقامات سمبولیک خوش اند ، مستفید میشوند، ما دیگر هیچ راه جز مقاومت و مبارزه نداریم

وطن یا کفن

الله و اکبر

تو اگر واقعا پشتون استی و پاکستانی و منافق نیستی اول یک نام برایت نوشته بکن. تو یک دشمن پشتون استی که از پاکستان دست به منافقت می زنی تا پشتونها را بر علیه تمام دنیا بر پا بخیزانی و آن وقت در ایالات سرحد آنها را سرکوب کرده زمین های شان را به پنجابی ها توضیع کنید. من پشتون استم اما از کوچی گری و آدمکشی و وحشی گری بیزار استم. مردم پشتون باز هم می گویم که شما منافقین را نابود می کنند انشاالله. شما هر روز چندین کودک و زن و پیر و مرد پشتون را به حملات انتحاری خود به خاک و خون می کشید. ایا این غیرت پشتونوالی شما است؟ شما به پشتونها نام تروریست و وحشی دادید. من از تمام پشتونها می خواهم که انسانهای خاین مثل شما در هر کجا که به گیر آوردند تکه تکه کنند تا برای باداران پاکستان نشین ما درس عبرت شود. افغانستان قانون و دولت دارد. افغانستان بی صاحب نیست که چهار لچک خود فروخته بی سواد بخواهد برادری اقوام را در آن بازهم بر هم بزند. شما برای پشتونها چه دادید؟ من والله خجالت می کشم که شما هم به نام پشتون یاد می شوید. بیایید در وردگ ببینید که کوچی ها چقدر زمین ها و زراعت و باغ مردم را ضرر می زنند. کوچی برادران ما استند اما باید در یک جای دولت برای شان سکونت درست کند. کوچی گری انگلستان و ایران فرق دارد. یک کوچی ایران اگر بخواهد از مرز تیر شود و یا یک محله ای مردم را نا ارام کند دولت سبق شان می دهد. اما در افغانستان اینها همیشه از نام پشتون برای قانون گریزی و دزدی و بی رحمی بر ساکنین کشور استفاده کردند. اردوی ملی نصف آن فرزندان پشتون استند که شب و روز شما منافقین پاکستانی را به جهنم روان می کیند.

mann ba hays yak afghan khejalat mykashom ke khodat dar bara donya malumat nadary wa harf myzani! aya Nomaden barayetan chyze mygoyad?dar sarasare dunya Kuchy ojud darad!

mohtaram aya name Nomaden barayetan chyze mygoyad?lotfan awal malumat kafi badest byawaryd badan dar bare dunya wajahan benawysed!wa khodet hatman wardak nesti zyra yak wardak aynqadar ahmaq namyshawad ka ta malumate kafi nadashta bashad dar yak bara abraz nazar konad!

i think it is better for this people to learn how to live in peace with the permenant residents of the country. they are like a bunch of looters going around and they can never be of any good to this country. what can you expect from the people who cannot build a house or who never go to school. they are savage and wild like animals. kochis should stop living like animals, they should live like human beings

آقای سباون این مطلب را نیز بخوانید...
سرنوشت پریشان هزاره ها!

از امیر عبدالرحمن خان تا جلالتمآب حامد کرزی

وقت تاریخ افغانستان یا " اوغان ستان" را ورق می زنیم به نکات برجسته و متمایز از سایر جهات بر می خوریم که در سرنوشت مردم افغانستان بخصوص هزاره ها نقش کلیدی و تعیین کننده دارند. البته ممکن است در بدو امر چنین به نظر برسد که در شرایط کنونی طرح مباحث تاریخی و ظلمهای ناشی از حاکمیت استبداد فاشیزم قومی و تسری و ارتباط دادن آن با مشکلات و معضلات کنونی کاری درستی نباشد؛ اما دقت در روند وقایع کنونی کشور از جمله هجوم کوچی های طالب با پرچمهای سفید به هزاره جات و رویه معمول کرسی نشینان کابل ما را نخواسته به گذشته های نه چندان دور سوق می دهند. آنگهی تاریخ جامعه و ملت ها بذاته ارزش کنکاش را ندارند بلکه آنچه حایز اهمیت است درس و عبرت است که باید از آن آموخت و آینده را بر اساس تجربه های ناشی از آن بنا کرد و ساخت!

تو را خداوند فدای نام پشتون کند. پشتون را خوب بر باد می دهی تو خاین پاکستانی. تو اگر افغان می بود از دولت و مملکت خودت همایت می کردی نه از ویرانی ممکلت بیچاره ما. اقوام افغانستان خاینان مثل شما را خوب می شناسد. پشتون شما خاینین آدمکش را نابود می نمایند. در فرهنگ پشتون کشتن مردم بیگناه جرم است. تو بی غیرت پشتونها را به وحشیگرای دعوت می کنی. من که یک پشتون می باشم از تو پشتون پاکستانی ننگ دارم.

براد عزیز

من با شما و آقای محترم جلالزی کاملا موافق هستم که با کوچی ها بر خورد غیر انسانی صورت گرفته و تمثیل و معرفی آنها به حیث طالبان و یا قوای پیاده طالبان نه تنها که خنده آور است بلکه مطمئن هستم که حوادث خونین تری دیگری را بدنبال خواهد داشت اگر حقوق این مردم بیچاره در نظر گرفته نشود.

جلالزی تاریخ دان

شما از تاریخ کوچی ها می گویید؟ شما یک مسجد، یک عمارت، یک دهکده، یک شهر، یک چیز از تاریخ کوچی های به ما نشان بدهید؟ مگر با کوچی گری تاریخ و تمدن ساخته می شود؟ خجالت بکش لوده احمق متعصب. تمام مردم افغانستان مخالف کوچی و کوچ نشینی است. دولت افغانستان هنوز به صورت رسمی به اینها تذکره نداده است. در تمام دنیا وقتی شهروند یک کشور شده می تانی که در آن کشور سکونت دایم داشته باشی. اینها گاهی در پاکستان و زمانی در کشمیر و زمانی هم در افغانستان هستند. اینها چون مجبور به زندگی در یک جایی خاصی نیستند پس برای امنیت و ارامش و رفاه آن جا هم زره ای دل نمی سوزانند. قندهاری می خواهد با بامیانی و مزاری در صلح به سر ببرد چون در کنار همدیگر زندگی می کنند و غم و درد یکی بر دیگر تاثیر دارد اما کوچی به هیچ چیز پایبند نیست. در لوگر و جلال آباد و وردک و قندهار و غزنی و بدخشان و لغمان اینها هر سال با مردم محل درگیری دارند. مزارع را ویران می کنند و تعداد زیاد مردان آنها به دزدی و آدم کشی و راهزنی می پردازند. در هیچ کشوری به این شیوه نمی توان زندگی کرد.

اینها چون بی سواد و ماجراجو و گرسنه هستند آله ای دست دشمنان افغانستان و دولت افغانستان شده اند. طالبان اینها را برای افکار سیاه و پست شان استفاده می کنند. اینها باعث می شوند که ما بر مرز ها کنترل نداشته باشیم. دولت باید اینها را به زور ساکن کند و بچه های شان را به مکتب روان کند. این ها حتی نظافت را زره ای رعایت نمی کنند. من شخصا به مسلمانی این مردم شک دارم.

man bysyar motaser astam ke khodet ba sewad wale aynqadar ahmaq!agar aynha pashtun namybudand baz kho sare khod myshandyshan !

تمام دولت های افغانستان در واقع از شر کوچی ها خلاص شده نتوانستند. اینها همیشه برای افغانستان و دولت های افغانستان مشکل آفرین بوده اند. دولت افغانستان اینها را به زور سوته باید ساکن کند. به اینها نباید اجازه داد از مرزها آزادانه و بدون پاسپورت و ... تردد کنند. مگر ما در عصر نوح زندگی می کنیم؟ یک فرد امروز وقتی وارد یک کشور دیگر می شود چقدر تلاشی می شود و ویزا و غیره کار دارد اما اینها با جل و شتر و حیوانات خود هزاران هزار بدون هیچ ممانعتی از مرزها تردد می کنند. در موارد بسیار اینها بالا پولیس مرزی فیر کرده اند و پولیس ملی را با مشکل روبرو کرده اند. اینها در هند و پاکستان هم از جاهای بسیار با شتران خود گذشتند آیا باید الان بروند سکنه ای پشاور و کراچی و دهلی را از خانه های شان بیرون کنند؟ ایا مردم افغانستان را از خانه ها و شهرهای شان بیرون کنند چون اینها روزی در آنجا خیمه زده اند و یا از آنجا تیر شده اند؟ لعنت به این منطق.

برادر عزیز نورالدین وردک

اگر تمام مردم افغانستان مثل شما وطنپرست و حقیقت گوی باشند افغانستان بهترین کشور برای همه ای ما می شود. جاهلان هر قوم را خداوند به راه راست هدایت کند. من مخالف کوچی گری هستم اما دولت باید این مردم را کمک کند که مثل دیگر انسانها به صورت نورمال زندگی کند. این چه زندگی است که شب و روز بگرد و بگرد نه درسی و نه ارامش و اسایش. اینها باید خانه درست کردن را یاد بگیرند.

من از تمام خوانندگان می خواهم که نوشته ای آقای جلالزی را در بخوانند و صادفانه و منصفانه قضاوت کنند. آیا به نظر شما او صلاحیت آن را دارد که نوشته اش در کابل پرس چاپ شود؟ من فکر نمی کنم اما تشکر از کابل پرس که او را با چاپ این نوشته رسوا کرد.

ميرويس جلالزی you are suck a stupid narrow mindet racist buster..

Feker koned ba khatere khodawand! serf yak nmaqale ba enwane ayn ke kame az waqeat parda bardashta haq chap an dar yak safhe interneti ke marbut ba yak beradare hazare ma myshawad zyre sawal myayad! agar ayn watan marbut ba tu myshod aya ma haqe zendagy ra dashtem! hatman ne!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

او ه ه ه ه آیا تو همان فرخنده نیستی که از بابای ملت(خودت) که حامی کوچی ها جهت به یغما بردن چراگاه ها و..... مردم هزاره جات بود؟ حال چطور شد که تغییر مفکوره داده یی؟