کابل پرس

دشت برچی بخشی از پایتخت است

بصیر آهنگ — 2019-04-20T12:11:29Z

دشت برچی بخشی از پایتخت است. اما این بخش از پایتخت همیشه به خاطر قومیت باشنده گانش از دایره پروژه های عمرانی و رفاهی حکومت های افغان محروم بوده است. این محرومیت و تبعیض تنها مربوط به دوره اشرف غنی احمدزی و حامدکرزی نبوده بلکه از زمانی که کابل پایتخت بوده‌ و ساکنان غرب کابل هزاره ، این وضعیت ادامه داشته است.
اما گذشته این ستم چون وضعیت حال درد آور احساس نمی‌شود آنهم به خاطر اینکه درگذشته دشمنی حاکمان افغان با مردم هزاره عریان و آفتابی بوده و آنها از روا داشتن تبعیض، قتل عام، به سیاه چال انداختن و کوچ دادن اجباری این مردم هیچ ابایی نداشته اند. به همین خاطر در گذشته انسان هزاره توقعی طرح عمرانی و خدمات رفاهی از حاکمان افغان نداشته اند.

اما اکنون که دشمنی حاکمان افغان با مردم هزاره زیر زمینی شده و قتل عام، به سیاه چال انداختن و کوچ اجباری به اشکال دیگر ادامه دارد این درد جانکاه شده است.
حالا پروپاگندای سیاسی و خاک انداختن به چشمان مردم در موجودیت اشخاص سمبولیک و بدون صلاحیت هزاره در ساختار قدرت، مبارزه با این وضعیت را نیز دشوار کرده است. زیرا ‌همین‌که در مقابل این وضعیت لب باز کنی، درباری هایی هزاره در مقابلت سینه سپر می‌کنند. اینست که ایستادن درمقابل کسانی که چون خودت قربانی تبعیض سیستماتیک و محرومیت بوده اند برایت دشوار می‌شود.
به همین دلیل است که در قرن ۲۱ جمعیت ۲ ملیونی غرب کابل به خاطر هزاره بودن از داشتن شفاخانه محروم می‌شوند.

۱۷ سال از حضور جامعه جهانی در کشور می‌گذرد، ملیاردها دالر کمک کشورهای خارجی به خاطر بازسازی در کشور سرازیر شده اما دشت برچی همچنان بدون شفاخانه، بدون نقشه و بدون خدمات حداقلی شهری باقی مانده است.

خوشحالم که این معادله تبعیض و ستم حاکمان افغان امروز درغرب کابل بهم خورد، آنهم توسط پاکستان به عنوان مهمترین و خطرناکترین حریف حکومت قبیلوی افغان. امروز شفاخانه محمدعلی جناح در دشت برچی افتتاح شد.

سپاس از دولت پاکستان!

مارش پا برهنه گان در ونیز

بصیر آهنگ — 2015-09-12T21:13:55Z

هزاران تن از شهروندان ایتالیا همراه با تعداد از پناهجویان از ایستگاه کشتی ها در جزیره ی "لیدو" تا قلب جشنواره ی بین المللی ونیز را با پرهنه راه رفتند. این حرکت نمادین همزمان با هفتاد و دومین دوره ی جشنواره ی بین المللی فیلم ونیز٬ برای دفاع از حقوق پناهجویان برنامه ریزی شده بود.
شرکت کننده گان در این اعتراض مدنی از اتحادیه ی اروپا خواستند تا مرز ها را به روی پناهجویان باز کند.

فعالان جامعه ی مدنی: مسئولینی که در اجرایی وظیفه ی شان کوتاهی کرده اند مجازات شوند

بصیر آهنگ — 2015-07-05T13:37:17Z

Sommaire

توهین به جنازه های سربازان توسط مسئولین حکومتی

ده ها تن از فعالان مدنی امروز در پارک زرنگار شهر کابل گرد هم آمدند و در یک کانفرانس خبری برای سربازان کشته شده در ولسوالی جلریز ‌داد خواهی کردند. در اعلامیه مطبوعای که از سوی این فعالان مدنی منتشر شده، آمده است؛ "هر روز در گوشه و کنار وطن شاهد انتحار، انفجار و وقوع حادثات دلخراش دیگر می‌باشیم. پروسه‌ی صلح که هزینه‌های سنگین مالی و انسانی را در پی داشت هیچ‌گاه به نتیجه نرسید و هم‌چنان مردم و نیروهای امنیتی را در سردرگمی محض نگه‌داشته است. وقوع حادثه‌ی دلخراش در ولسوالی جلریز ولایت میدان در 50 کیلومتری پایتخت که باعث شهید شدن نزدیک به 30 تن از نیروهای امنیتی کشور گردید، نمونه‌ای از وضعیت آشفته‌ی کشور می‌باشد. حادثه‌ی تلخ و دلخراش جلریز که باعث شهید شدن 30 تن از نظامیان در نزدیکی پایتخت و قربانی شدن سربازان از یک قوم خاص گردید، سوال‌ها و نگرانی‌های زیادی را به وجود آورده است. ادعا می شود که این نظامیان بارها از مرکز تقاضای همکاری نموده بوده، ولی هیچگاه به خواست شان توجه نشده است. سربازی‌که از این حادثه جان سالم به در برده و دو شبانه روز بدون آب و غذا در مقابل دشمنان وطن مقامت کرده ، گواه این ادعاست. " در این اعلامیه همچنین خواست هایی مطرح گردیده و فعالان مدنی از دولت و پارلمان کشور خواهان رسیدگی فوری به این خواست ها شده اند.
خواست ها:
- مسوولین امنیتی که در اجرای وظیفه‌ی شان کوتاهی نموده‌اند باید هرچه عاجل مورد بازپرس قرار گرفته و محاکمه شوند؛ مسوولین ولایت میدان وردک به شمول والی، قوماندان امنیه، ولسوال جلریز و قوماندان امنیه ی این ولسوالی که مسوول مستقیم تامین امنیت و رهبری آن ولایت را داشتند باید در این زمینه پاسخ دهند؛
تبعیض در ارکان امنیتی زهر کشنده برای امنیت این مملکت است و مسوولین حکومت وحدت ملی با اقدامات به جا باید جلو این‌گونه عملکردها در نظام را بگیرند؛
معاملاتی‌که زیر عنوان پروسه‌ی صلح انجام گرفته است، باعث دوام جنگ و کشتار گردیده است؛ به خاطر جلوگیری از تکرار چنین حادثات تلخ در کشور، باید هر سه ارگان امنیتی پلان مشترک برای مقابله با دشمنان طرح و عملی کنند.
از نماینده‌های مردم در شورای ملی می‌خواهیم که مسوولان بی‌کفایت امنیتی را مورد استیضاح قرار دهند؛
دولت مکلف به تامین امنیت شاهراه ها و امنیت همه جانبه ی شهروندان و نیروهای امنیتی است. دولت باید با تمام وجود از قومی شدن مساله جلوگیری کند تا مبادا شاهد جنگ های داخلی دیگری نباشیم.
این اعتراض داد خواهانه ی فعالان جامعه ی مدنی در حالی صورت می گیرد که در حمله ی خونین طالبان در ولسوالی جلریز ولایت میدان وردک ۳۰ تن از سربازان و افسران پلیس به قتل رسیدند. گفته می شود ۳ تن از سربازان نیز به دست طالبان اسیر گردیده و ۱۳ تن دیگر نیز نا پدید هستند. پس از حمله ی طالبان بالای پوسته های امنیتی در جلریز، مسئولین و سربازان سه پوسته ی پلیس که از مردمان محل بوده اند، پرچم سفید طالبان را برافراشته و به سوی همکاران خود شلیک کرده اند. با این حال پس از ۷۲ ساعت مقاومت نیروهای پلیس و در خواست مکرر کمک از مرکز ولایت میدان و کابل؛ کسی به خواست های آنان پاسخ نگفته و بالاخره پس از ختم مهمات آنها به شکل فجیعی به قتل رسیده اند.
محمد محقق معاون دوم ریاست اجراییه دولت روز گذشته در مراسم تشییع جنازه ی این سربازان در کابل؛ از برخورد تبعیض آمیز مسئولین پلند پایه ی دولتی گلایه کرد و دولت کنونی را فاقد وحدت ملی ذکر کرد.
آقای محقق در سخنانش با اشاره به قضیه قتل عام نیروهای امنیتی در جلریز گفت؛ در جلریز تنها به پوسته های حمله شده که سربازان و افسران آن هزاره بوده اند و تمام مسئولین نیز از کمک رسانی به آنها شانه خالی کرده اند. محقق گفت: "به رییس جمهور زنگ زدم٬ سکرترش گوشی را برایش برد ولی او حاضر نشد بامن صحبت کند. به سکرتر خود گفت بگو که به وزیر دفاع زنگ بزند. وزیر دفاع را پیدا کردم قول همکاری داد. وزیر داخله را که اصلا نتوانستم پیدا کنم."

در موقع سخنرانی آقای محقق، نور الحق علومی وزیر داخله و چندین جنرال بلند پایه ی وزارت دفاع ملی نیز در مراسم حضور داشتند. یکی از سربازانی که از فاجعه ی جلریز زنده مانده ، در مصاحبه ی با خبرنگاران گفته است "برای همه ی مقامات دولتی این قضیه بسیار شرم آور است. ما هفتاد و دو ساعت در ۶۰ کیلومتری پایتخت در محاصره بودیم و هر دقیقه از مسئولین وزارت داخله و دفاع در خواست کمک می کردیم اما به خواست ما کسی اهمیت نمی داد اما حالا مقامات پس از مراسم تشییع جنازه٬‌به ولایت میدان وردک رفته اند و در دره ی میدان عکس های یاد گاری می گیرند تا به چشم مردم خاک بپاشند. مگر نمی شد دیروز اینها به ولایت میدان بیایند تا زندگی ۳۰ مدافع و سرباز وطن نیز از مرگ نجات پیدا می کرد؟"
کریم خلیلی معاون رییس جمهور سابق افغانستان نیز در سخنرانی اش در مراسم تشییع جنازه ی سربازان از دولت به شدت انتقاد کرد. آقای خلیلی گفت؛ به بسیار سادگی می شد این سربازان و افسران از محاصره نجات یابند. چرا نشد؟ علت قومیت شان است. باید روشن شود کدام مسئله ی دیگری در بین است.
کسانی که جنازه های این سربازان را در کابل از نزدیک دیده اند می گویند٬ طالبان اجساد این سربازان را به شکل غیر انسانی مثله کرده اند و حتا سر چند تن آنان را جدا کرده و با خود برده اند. طالبان همچنین بعضی از سربازان زخمی را با طناب به موتر بسته اند و کیلومتر ها جسد آنان را روی سرک کشیده اند.

توهین به جنازه های سربازان توسط مسئولین حکومتی

گفته می شود پس از انتقال اجساد از ولسوالی جلریز جسد های خاکی و خونین آنها یکی روی دیگر در یک کانتینر در محوطه ی شفاخانه ی وزیر اکبر انداخته شده و برای بیش از ده ساعت در آنجا نگهداری شده است. اجساد سربازان و افسران کشته شده در جلریز٬ شام روز جمعه با هلیکوپتر های اردوی ملی به کابل منتقل شد وعصر روز شنبه در کابل تشییع گردید. فامیل های سربازان که برای تحویل گرفتن جنازه به شفاخانه اردوی ملی در کابل رفته بودند می گویند دولت با جنازه های سربازانی که جان خود را برای حفظ کشور شان از دست داده اند بد رفتاری کرده و اجساد آنان را به جای سرد خانه در یک کانتینری در انباری شفاخانه انداخته و برای ۱۴ ساعت در آنجا نگهداری کرده اند . فامیل های سربازان کشته شده٬ از این کار مسئولین دولتی به شدت انتقاد می کنند و می گویند ‌برخورد دولت با جنازه غیر انسانی بوده و کرامت انسانی سربازان بی احترامی شده است. آنها همچنین از دولت می خواهد عاملین این بی احترامی را شناسایی و مجازات کنند. از سوی دیگر در حالی که دیروز جنازه ی سربازان در کابل به شکل رسمی تشییع می گردید" والی ولایت میدان وردک با فرستادن اعلامیه ی به رسانه ها گفته بود؛ در حمله طالبان بالای پوسته های امنیتی در ولسوالی جلریز ما عقب نشینی تاکتیکی کردیم ولی به نیروها دستور داده ایم دوباره به محل برگشته و پوسته را پس بگیرند. والی ولایت میدان وردک در این اعلامیه همچنان گفته است؛ خوشبختانه نیروهای افغان هیچ تلفاتی در جلریز نداشته است."

شایدهم حق با والی باشد٬ چون ۳۰ سرباز و افسر پولیس که در جلریز کشته شده اند همه از قوم هزاره بودند و دشمن سرسخت طالب و تروریست. بنا براین والی صاحب خواسته در این اعلامیه همسویی خود را با تروریستان اعلان کند. تا کنون وزارت داخله و دیگر مقامات دولتی در برابر این موضع گیری والی میدان وردک هیچ واکنشی از خود نشان نداده اند.

فاجعه ی ولسوالی جلریز شرمساری بزرگی برای حکومت ع و غ است

بصیر آهنگ — 2015-07-03T23:10:05Z

سه روز است جنگ شدیدی در ولسوالی جلریز ولایت میدان وردک بین نیروهای پلیس محلی و تروریست های طالب جریان دارد. در طول این سه روز تروریست های طالب با حملات گروهی و مرگ بار چندین پسته ی امنیتی را در این ولسوالی به آتش کشیده و ۳۰ تن از سربازان پلیس را کشته اند. منابع محلی می گویند؛ تروریست های طالب در این حمله چندین تن از سربازان پلیس را پس از دستگیری سربریده و جسد های آنان به شکل عریان در مناطق اشغال شده ی ولایت میدان وردک به نمایش گذاشته اند. پلیس محلی ولسوالی جلریز در اولین ساعات حمله ی طالبان با تماس با مرکز این ولایت و همچنان وزارت داخله و دفاع خواهان کمک عاجل و فرستاده شدن نیروهای بیشتر به این ولسوالی شده بودند اما با گذشت سه روز و به خاک و خون کشیده شدن ده ها مدافع وطن٬ هیچ کمکی نه از کابل و نه از مرکز ولایت میدان وردک به آنها فرستاده نشده است.اکنون گفته می شود از تمام نیروهای مستقر در این ولسوالی فقط یک سرباز زنده مانده است. این سرباز سه شبانه روز بدون آب و غذا در مقابل تروریست ها جنگیده و زندگی اش را نیز حفظ کرده است.
۱- آنچه در ولسوالی جلریز اتفاق افتاده است بدون شک یک فاجعه برای نیروهای امنیتی کشور و یک شرم ساری

بزرگ برای حکومت وحدت ملی می باشد.
امید واریم عوامل این مسئله از سوی مردم افغانستان و پارلمان کشور به صورت جدی بررسی و از دولت بازخواست صورت گیرد.
چنانچه همه می دانند؛ در مرکز ولایت میدان وردک یک واحد ویژه ی از نیروهای پلیس ملی افغانستان مستقر می باشند. این نیروهای ویژه وظیفه دارند برای مهار حملات گروهی طالبان نه تنها در ولایت میدان بلکه در چندین ولایت شرقی و مرکزی نیز شرکت کنند و برای پیش گیری حملات تروریست ها٬ نظر به اطلاعات داده شده از سوی امنیت ملی افغانستان٬‌ عملیات شبانه و پاکسازی محلات از وجود هراس افگنان را نیز انجام دهند. حال اینکه چرا این نیروها حتا پس از سه روز جنگ آنهم در چند کلومتری مقر شان٬ برای کمک به ساحه اعزام نشده اند٬ سوالی بزرگ و پیچیده ای است که دولت و مسئولین این نیروها باید به آن پاسخ گویند.
۲- خبر حمله ی گروهی طالبان بالای ولسوالی جلریز و عکس های خونین سربازان کشته شده در این حمله از دو روز به اینسو به صورت گسترده در رسانه های اجتماعی دست به دست می شوند و برخی از وب سایت ها٬ روز نامه ها و تلویزیون های خصوصی افغانستان نیز این موضوع را به صورت جدی دنبال کرده اند.
اما دراین میان رسانه های چون بی بی سی و دویچه وله "صدای آلمان" که دفاتر مجهز در کابل و ده ها روز نامه نگار و گزارشگر در نقاط مختلف افغانستان دارند؛ به شکل سوال برانگیزی در این باره سکوت کرده اند.
در حالی که همین رسانه ها بعضی وقت ها از بی مضمونی حتا موضوعات پیش پا افتاده و غیر خبری را نیز به صورت گسترده پوشش می دهند. علاوه براین٬ در بخش دری دویچه وله٬ بخش فارسی بی بی سی برای افغانستان و بخش پشتوی این رسانه؛ ده ها روز نامه نگار٬ گزارشگر و برنامه ساز افغانستانی مشغول وظیفه هستند. آنها وظیفه دارند تمام اتفاقات خبری افغانستان را به صورت جدی دنبال نموده و از طریق رادیو٬ وب سایت و تلویزیون این رسانه ها پوشش دهند.
اما انگار برای همین روز نامه نگاران و گزارشگران محترم٬ مرگ ۳۰ از هموطنان شان ارزش خبری ندارد. جدا از اینکه بگویند همین آدمها زندگی اش را از دست داده اند تا امنیت این خاک و این سرزمین و حتا امنیت من و فامیل من را در این کشور تامین کنند.
خلاصه اینکه ۳۰ مدافع وطن که در جلریز به خاطر دفاع از شرف و ناموس وطن به خاک خون غلطیده اند و خانواده های شان بی پرست و در غم مانده اند به اندازه ی مرگ گربه ی جاپانی برای خبرنگاران هموطنش در بی بی سی و دویچه وله ارزش خبری نداشت.
در لینک هایی که در پایین می گذارم نگاه کنید مرگ گربه ی جاپانی با چه آب و تابی در بخش پشتو و فارسی بی بی سی پوشش داده است.
۱- بخش پشتو بی بی سی : http://www.bbc.com/…/…/06/150629_hq_tama_station_master_dies
۲- بخش فارسی بی بی سی: http://www.bbc.com/…/20…/06/150628_me_tama_cat_station_japan
حالا شما می دانید و واکنش تان در برابر این دو رسانه
با عرض حرمت
بصیر آهنگ
www.facebook.com/basirahang

حافظان صلح؛ نمایشگاه عکس مصطفا کیا در ایتالیا

بصیر آهنگ — 2014-11-24T18:55:16Z

اولین نمایشگاه عکس مصطفا کیا هنرمند جوان افغانستانی تحت عنوان " حافظان صلح" سه شنبه 18 نوامبر 2014 در موزیم باستانشناسی شهر "پوتنزا" مرکز ایالت باسیلیکاتا در جنوب ایتالیا افتتاح شد. در مراسم افتتاحیه ی این نمایشگاه فیلم مستندی با موضوع صلح، ساخته ی این هنر مند افغانستانی نیز به نمایش در آمد.

قرار است این نمایشگاه در سال آینده ی میلادی به شکل دورانی در شهر های مختلف ایتالیا برپا شود. نمایشگاه عکس آقای کیا قرار است ماه آینده در مرکز دو سالانه ی جایزه ی نوبل در شهر روم پایتخت ایتالیا نیز به نمایش در آید.

آقای کیا در میان هنر مندان جوان افغانستان همواره خلاق بوده و روش کاری خاص خودش را دارد. آقای کیا تاکنون چند فیلم کوتاه ساخته که از میان آنها می توان به فیلم "نامرد" اشاره کرد. در فیلم مستند "نامرد" به زندگی سه بانوی افغانستانی؛ داکتر سیما سمر رییس کمسیون حقوق بشر افغانستان، خانم ثریا دلیل وزیر صحت عامه کشور و خانم شینکی کروخیل عضو مجلس نماینده گان پرداخته شده است.
مصطفا کیا در کابل علوم سیاسی خوانده است و اکنون دانشجوی رشته ی سینما در دانشگاه "بلونیا" در مرکز ایتالیا می باشد.

حرفی با مردمم

بصیر آهنگ — 2014-07-26T20:38:00Z

نزدیک به 3 قرن است که شما را هدفمندانه کشته‌اند، قتل عام کرده‌اند، سرزمین‌های پدری‌تان را به زور گرفته و شما را وادار به کوچ اجباری کرده‌اند. زنان و دختران تانرا به عنوان برده در بازارها فروخته‌اند و یاد گار های چون «پُل دوپیسه ای» به جا گذاشته‌اند؛ اما تو همیشه ساکت بوده ای، انگار به این زندگی ذلت بار عادت کرده ای و کشته شدن، غارت شدن و سلاخی شدن را حقَّت می‌دانی.

از سالهای دور که بگذریم همین چند سال پیش در زمان حکومت تروریست های طالب؛ با شعار هزاره به گورستان آمدند و در مزار، غزنی، بغلان و یکاولنگ قتل عامت کردند. آثار تاریخی و هنری‌ات را از بین بردند و از شهر و دهاتت سرزمین سوخته ساختند؛ اما تو هر گز به خود جرئت ندادی تا در مقابل این همه بی عدالتی بیاستی. انگار سه صد سال ستم، بردگی و جبر جرئت ایستادن را از تو گرفته است.

با شلاق و تازیانه تو را به سکوت عادت داده‌اند.
کرزی که آمد تو از همه جلو تر دویدی و هر چه داشتی به نام خلع سلاح و رفتن به سوی صلح و امنیت تحویل دادی؛ اما هر روز که گذشت وضعیتت بد تر شد. راه‌های مواصلاتی به خانه‌ات را مسدود کردند، جوانان، دانشجویان و مسافرینت در مسیر راه‌ها همه روزه از موتر پایین کرده و جلوی چشمانت سلاخی کردند. علاوه براین سلاح و مهماتی را که ازتو گرفته بودند به دست تروریست ها و کوچی‌ها دادند تا بیایند در بهسود و ناهور خونت را بریزند و خانه‌هایت را به آتش بکشند.

تو هیچ گاهی از این وضعیت نکبت بارت نیاموختی، کوچی همه ساله آمد خونت را ریخت، خانه‌ها و مکاتبت را به آتش کشید؛ اما وقتی انتخابات شد تو شدی کاسهٔ داغ‌تر از آش برای دشمنان مردمت تو بودی که رفتی به پدر کوچی و و حشیگری رای دادی و با زور رایت کوشش کردی بازهم عبدالرحمن دیگری را برگرده ات سوار کنی. تو به اندازهٔ موهای سرت تجربه داری، از قتل عام، از کوچ‌های اجباری، از بی خانمانی، از ظلم، ستم و تبعیض و حتا فروخته شدن به عنوان برده، اما هیچ گاهی نیاموختی. تو تاهنوز از هویتت می شرمی، ننگ داری و به خاطر مصلحت حتا نمی‌خواهی هویتت را تبارز دهی. شاید به کشته شدن، به ستم، تبعیض و نابودی سیستماتیک باور داری و خودت را مستحق آن می‌دانی.

تو هیچ کاری نکردی به خاطر خدشه دار نشدن وحدت ملی. سیاست مداران و روشنفکرانت هم به خاطر اینکه از غریبی‌اش نمانند؛ سکوت اختیار کردند، به ذلت و خواری تن دادند.

درطول 12 سال کشورت شاهد اتفاقات زیاد و بزرگی بود اما تو هیچ نقشی در آن‌ها نداشتی. نه در باز سازی نه در حکومت داری و نه رشد وترقی. تو همان هزاره ای به حاشیه رانده شده که بودی همان باقی ماندی. ملیون ها دلار کمک خارجی در کشور سرازیر شد اما سهم تو همیشه صفر بود و صفر ماند.

امسال اما تصمیم گرفته‌اند قتل عامت کنند، نابودت کنند. هر روز در مسیر راه‌ها جوانانت را می‌کشند، دانشجویانت را تیر باران می‌کنند و مسافرینت را سلاخی. یادت هست دانشجویانت را در مسیر بامیان چگونه کشتند؟ یادت هست مسافرینت را در مسیر دایکندی چگونه سر بریدند؟ خبرداری مسافرینت را در مسیر غزنی- جاغوری چگونه قصابی می‌کنند؟ اصلن عمق فاجعهٔ غور را درک کرده ای؟

بازهم می‌خواهی به زاری و تضرع روی بیاوری؟ فکر می‌کنی در این وضعیتی که تو هستی و این نقشی پسیفی که تو در کشورت داری کسی به دادت خواهد رسید؟ نه برادر اشتباهت همین است. بیا کمی خودت را تکان بده. تو باید تکلیفت را با این مردم مشخص کنی. آخر تو هم انسانی. تو حق داری مصونیت داشته باشی، امنیت داشته باشی، زندگی کنی و آزاد باشی. دیگران هم اگر می‌خواهند با تو در یک سرزمین زندگی کنند، باید به تو احترام بگذارند، حقت را غصب نکنند، از زندگی محرومت نسازند و با تو برادرانه برخورد کنند. درست مثل تو؛ اما برادری یک طرفه نمی‌شود، برخیز و سکوتت را بشکن.

دانایی‌های ممکن متن؛ طرحی برای اندیشیدن‌های ممکن

بصیر آهنگ — 2013-09-24T15:36:47Z

«دانایی‌های ممکن متن»، کار جدید یعقوب یسنا، استاد دانشگاه البیرونی، مجموع نوشتاری است در نُه بخش‌ که هر‌بخش هم می‌تواند مستقل خوانده شود‌، ‌هم مرتبط به‌هم. این مجموع نوشتار، پرسشی است دربارة چگونگی شکل‌گیری معنا و دانایی در متن‌ و چگونگی برخورد خواننده با معنا و دانایی متن؛ ‌‌البته با درنظرگیری این‌که خواننده‌ها نیز، معنا و دانایی پیش‌فرض خویش را از نشانه‌ها دارند. بنابر‌این، رویارویی‌ خواننده و متن را می‌توانیم رویارویی معنا‌ها و دانایی‌های ممکنی بدانیم که در نتیجة این رویارویی، می‌توانیم در‌بارة پیدایش دانایی‌ها و معناهای ممکنِ فرا‌تر از معنا‌ها و دانایی‌های پیش‌فرض خواننده و متن، نیز بیاندیشیم.

نویسنده در نوشتار نخست، به نام «پیش‌سخن»‌ این طرح را پیش می‌افکند که برخورد ما نسبت به دانایی و معنای متن، برخوردی است شدیداً سنتی که با این برخورد سنتی‌، نمی‌توانیم از متن، معرفت ممکنی را ارائه کنیم‌ و مشکل سنتی‌ماندن نقد را در افغانستان، خوانده‌نشدن نظریه‌ها و شناخته‌نشدن نظریه‌های معاصر می‌داند‌:
«آن‌چه نقد ادبی را در افغانستان، همیشه دچار بی‌مایگی و تُنُگ‌مایگی نگه داشته، همین خوانده‌نشدن تئوری‌ها بوده است؛ یعنی، نقدهایی که در افغانستان نوشته می‌شوند، کمتر نقدی ممکن با پشتوانة یک تیوری بیاید متن‌ و متن ادبی را نقد کند؛ اما اکثر مواردی که به نام نقد بر متن، ارائه می‌شود، فاقد پشتوانة تئوریک، است» (دانایی‌های ممکن متن/۳)
آقای یسنا، خوانده‌شدن و شناخته‌شدن نظریه‌ها را دلیلی بر طرح دانایی‌های ممکن می‌داند که متن ادبی می‌تواند با این دانایی‌های ممکن خوانده شود؛ البته به این نیز تأکید می‌کند که متن‌های خلاق و پیش رو، می‌تواند مقدم بر نظریه‌ها باشد، و‌ نظریه‌پردازان، با خوانش متن‌های پیش رو و خلاق است که نظریه‌ها را طراحی می‌کند برای خوانش متن‌ها و متن‌های ادبی.

طوری که از نام کتاب معلوم است، تلاش کتاب این است تا تیوری معناهای ممکن و دانایی‌های ممکن را طراحی کند. برای همین است که در بخش نخست، منظور از ارائة این مجموع نوشتار را با چشم‌اندازی دموکراتیک به معنای متن، ارائه می‌کند:‌

«نوشتار پیش رُو، ارائة معرفت ممکن، از متن، اثر، مؤلف، معنا، زبان، مناسباتی زبانی درون‌متن، خواندن/ نوشتن، نقد، فهم، دانایی، تعبیر، تلقی، قالب، انواع، و ادبیات است؛ البته، بی‌هیچ ادعایی، به این مفهوم‌ها به عنوان مفهوم‌های ممکن پرداخته شده است‌ و اراده از پرداختن به این مفهوم‌ها نیز، پرداختنی‌ است ممکن از ممکن‌های دیگر که می‌تواند برای پرداختن به این مفهوم‌ها وجود داشته باشد. تأکید این نوشتار، فقط بر این است که برداشت موجود ما، از این مفهوم‌ها، برداشتی است شدیداً‌ سنتی. بنابر‌این، برداشتِ ممکنی که در این نوشتار ارائه شده، برداشت ممکنی است متفاوت از برداشت موجود سنتی» (دانایی‌های ممکن متن/ ۵)
با همین طرح دانایی‌های ممکن، در بخش دوم به پرسش در‌بارة «معنا» می‌پردازد. منظور نویسنده، از پرسش دربارة معنا این است که ما بایستی برای پرسش از معنا، شیوة پرسش را تغییر بدهیم. نویسنده می‌گوید، در صورتی که بپرسیم «معنا چیست یا معنای معنا چیست» این‌گونه پرسش از معنا، برخورد میتافزیکی به معنا است که معنا را بیرون از انسان، جهان، متن و زبان پرتاب می‌کند؛ در حالی که معنا یک امر انسانی ست، بیرون از جهان، زبان، متن و انسان، نمی‌توان تصورش را کرد. بنابر این، پیشنهاد نویسنده این است که دربارة معنا این‌گونه پرسش باید کرد‌:
«معنا در متن چگونه شکل می‌گیرد، و به‌وجود می‌آید؟ یک متن چگونه می‌تواند معنا‌دار شود؟ انسان چگونه توانسته است امر معنادار را به‌وجود بیاورد؟ معنا چگونه در زند‌گی انسان شکل گرفته‌و به‌وجود آمده است؟» (دانایی‌های ممکن متن/ ۱۲)

در بخش سوم، تلاش شده است تا اقتدار معنای مطلق در متن و در ذات معنا شکستانده شود؛ تا وُرود به معناهای ممکن در متن، فراهم شود؛ زیرا به برداشت نویسنده، معرفت و دانایی، بی‌زمان و بی‌مکان، امکان ندارد. هیچ معرفت و دانایی، ازلی و ابدی نیست. همة معرفت‌ها‌ تأسیسی و نهادی است که زمان‌مند و مکان‌منداند. بنابر‌این، تصور یا اراده از معنای مطلق و یگانه از متن، جهان و زند‌گی، مردود است‌ وَ این مردود‌بودن معنای یگانه و مطلق، می‌تواند زمینه‌ساز دانایی‌ها و معناهای ممکن از متن، زند‌گی و جهان در زمان‌ها و مکان‌های متفاوت، شود.

در بخش چهارم دربارة رابطة زبان با جهان‌ وَ رابطة زبان متن با زبان به عنوان امر اجتماعی و جهان، پرسش می‌شود. با این پرسش، نویسنده می‌خواهد از این رابطه‌ها این‌گونه چشم‌انداز ارائه کند که زبان در قدم نخست، جهان را در غیبت قرار می‌دهد؛ با اینکه زبان، جهان را در غیبت قرار می‌دهد، باز‌هم زبان به جهانِ در غیبت قرار‌گرفته اشاره می‌کند و به‌گونه‌ای، زبان خودش را به جهان ارجاع می‌دهد. اما موقعی که متن از زبان استفاده می‌کند، تصوری را که ما از زبان داریم این زبانِ قابل تصور ما را در غیبت قرار می‌دهد؛ زیرا متن توسط زبان، جهان خودش (جهان متن) را می‌سازد که این جهان متن، انسان را نه به زبان، نه به جهان واقع؛ بلکه به مناسبات درون‌متنی خودش ارجاع می‌دهد: «انسان در وسط جهان، زبان و متن، قرار دارد؛ منظور از جهان،‌‌ همان جهان واقع وَ چیز‌ها؛ منظور از زبان، امری به جای جهان واقع وَ چیز‌ها؛ منظور از متن، امری به جای زبان است؛ زبان، جهان واقع را در غیبت قرار می‌دهد؛ و متن، زبان را در غیبت قرار می‌دهد؛ زیرا زبان در متن ادبی، دیگر یک وسیله نیست که انسان را پس از در غیبت قرار‌دادن جهان واقع، به جهان واقع رجعت بدهد» (دانایی‌های ممکن متن/ ۲۰)

بخش پنجم دربارة جهان متن پرسیده است‌ و این چشم‌انداز را گسترش داده است که متن همیشه، جهان واحد و یگانه ندارد؛ بلکه متن، در هر شرایط و زمانی، جهان‌های ممکن، خواهد داشت‌ و‌ این جهان‌های ممکن برای جهان متن، مصداق‌های جهان ممکن را می‌تواند قابل تصور کند:

«تصور از جهان‌های ممکن به ما این امکان را می‌بخشد تا به جهان رؤیا، جهان امید و آرزو‌ها، جهان بیم و اهراس‌ها و جهان تخیل‌های علمی، به عنوان یک امکانی که می‌تواند به عنوان جهان واقع، مصداق واقعی یابد، نگاه کنیم. در جهان‌های ممکن، ناممکن وجود ندارد؛ هرچه را که می‌توانیم تصور و تخیل کنیم، می‌تواند مصداق ممکن داشته باشد. عقل، تصور وَ تخیل‌های ما محدود است نه ممکن‌ها» (دانایی‌های ممکن متن/ ۳۱)‌
بخش ششم چشم‌انداز پرسش‌گونه به سوی قالب‌ها و انواع می‌گشاید، مرزبندی‌های خاص را برای قالب‌سازی و انواع‌سازی مورد نقد قرار می‌دهد، و متن پیش رو و خلاق را متنی می‌داند که از امکان قالب‌ها و انواع بهره ببرد و جهان خودش را ارائه کند.

«متن ادبی خلاق، اصل‌پذیر، نیست؛ از قالب‌های گذشته، مدرن و معاصر، و از نوع‌های متفاوت بهر ه می‌برد، ساختار وَ سازمان‌اش را می‌سازد‌ وَ کلیتی را مستقل از قالب‌ها وَ انواع، در متنی، به‌وجود می‌آورد. بنابر این، روزگار ادبی ما، روزگار ادغام قالب‌ها وَ انواع است‌ که هرگونه اصالت داشتن، در آن به چالش می‌رود» (دانایی‌های ممکن متن/ ۳۹)‌
این بخش، چشم‌انداز ممکنی را برای شناخت متن‌های شالوده‌شکن و پسامدرنیستی ارائه می‌کند‌ که در نقد ادبی افغانستان،‌ چنین نگاه به قالب و انواع، سابقه ندارد.

در بخش هفتم این پرسش را پیش کشیده که انسان چرا می‌نویسد؟ نوشتن با خواندن چه تفاوتی دارد؟ درکل، این فهم را خواسته ارائه کند که نوشتن و خواندن به توسعه و گسترش میل آدمی‌در جهان ارتباط دارد‌ و‌ خواندن و نوشتن، مرتبط باهم قابل تصور است نه جدا از هم:

«نوشتن و خواندن باهم ارتباط دارد؛ نوشتن‌ـ‌خواندن/ خواندن‌ـ‌نوشتن، امر خطی نیست، امری‌ست تو‌در‌تو‌ که انسان را همزمان، در فضاـ‌زمان و‌ فضاـ مکان‌های متفاوت، پرتاب می‌کند، به گذشته، به آینده، به اکنون» (دانایی‌های ممکن متن/ ۴۲)

بخش هشتم به تصوری که از نقد ادبی در ادبیات افغانستان وجود دارد، می‌پردازد و این تصور را مورد نقد قرار می‌دهد؛ به این دلیل که تصور از نقد در فرهنگ ما، تصوری است دُگم، مقتدر و ایستا که به معنای شناختن سره از ناسره است. اما، برداشت نویسنده این است که در روزگار معاصر، سخن از سره و ناسره معنایی ندارد؛ زیرا نمونة معیاری که سره باشد، از سویی، وجود ندارد‌ و‌ از سوی دیگر، منطقی نیست که متن‌ها را به یک معیار که گویا سره است، تقلیل داد.

پیشنهاد نویسنده این است که دانش واژة «نقد» را کنار بگذاریم و به جای آن از «خوانش متن» بهره ببریم؛ چون برداشت از خوانش متن، تصور دموکرات‌تر نسبت به معنای متن دارد‌ و‌ می‌تواند گنجایش این دیدگاه معاصر دربارة نقد متن را داشته باشد که نقد کشف حقیقت نه؛ بلکه خوانش‌های ممکن است از متن.

بخش نهم که با‌اهمیت‌ترین بخش این کتاب است، البته برای این با‌اهیمت‌ترین بخش می‌تواند باشد که از همه بخش‌ها بهره برده شده تا از پدیدة بشری‌ای به نام «ادبیات»، دانایی‌های ممکنی ارائه شود که ارائة این دانایی‌های ممکن در هفت چشم‌انداز به بررسی گرفته شده‌ و‌ در این هفت چشم‌انداز، رابطة دوسویه‌ای بین ادبیات و جهان برقرار شده است؛ به این معنا که هم از چشم‌انداز جهان به سوی ادبیات نگاه شده و هم از چشم‌انداز ادبیات به سوی جهان.
در پایان، این چشم‌انداز‌ها بسته‌بندی نشده، باز گذاشته شده است؛ زیرا تصور نویسنده این است که تعریف و بسته‌کردن موضوعی، سبب تقلیل معرفت موضوع می‌شود:

«این نوشتار، در پی ارائة تعریف مشخص از ادبیات نیست؛ زیرا ارائة تعریف مشخص از موضوعی، سبب تقلیل یک موضوع می‌شود. تلاش بر این است تا ادبیات را در چشم‌اندازهای ممکن، گسترش بدهد، و‌‌ نمی‌خواهد در انجام نوشتار، این چشم‌اندازهای ممکن را در چشم‌اندازی خاص، فرو کاهد یا جمع کند» (دانایی‌های ممکن متن/ ۵۳)
در پایان این نوشتار اگر بخواهیم قضاوتی دربارة دانایی‌های ممکن متن داشته باشیم، این خواهد بود که این مجموع نوشتار، بنا به برخوردی که با مفهوم‌های چون معنا، متن، اثر، خواننده، جهان، ادبیات، دانایی، نقد، زبان، و… داشته است، خواننده را برای دانستن بیشتر این مفهوم‌ها کنجکاو‌ می‌کند‌ و‌ پیش‌فرض خواننده را از این مفهوم‌ها به چالش می‌کشاند. این به چالش‌کشیدن باعث می‌شود تا خواننده با این مفهوم‌ها خودش را تصادم بدهد برای درک و دانایی بیشتر از این مفهوم‌ها.

در ضمنی که دانایی‌ها ممکن متن، نظریه است؛ اما زبان نوشتار و بهره‌مندی مناسبات دستوری نوشتار، نسبت به نوشتارهای معمول در افغانستان، پیش رو و خلاق است. جدای از اهمیت نظریه‌بودن‌اش، این نوشتار را برای نوشتار‌بودن و متن‌بودن‌اش نیز می‌شود خواند.

نویسنده در دانایی‌های ممکن متن، برای ارائة منظورهای‌اش از اصطلاح‌هایی بهره برده که در زبان فارسی چندان معمول نیست‌ و‌ از ساخته‌های خود نویسنده می‌تواند باشد: دانایی‌های ممکن، چشم‌اندازهای ممکن، خواندن‌ـ‌نوشتن/ نوشتن‌ـ‌‌خواندن، بُعدهای ممکن، فریبایی و افسون، و… این‌گونه، اصطلاح‌سازی‌ها به تیوری نوشتار اهمیت بخشیده است‌ و‌ اندیشیدن دربارة معناهای ممکن و دانایی‌های ممکن را با چشم‌انداز عدم قطعیت قابل تصور کرده است. ارادة نویسنده هم از دانایی‌های ممکن، بنا به منطق ممکن از فهم عدم قطعیت نسبت به درک جهان است.
آقای یسنا در ارائة دانایی‌های ممکن متن، از فلسفه‌های معاصر غرب بهره برده است؛ اما به فیلسوف و مکتب فلسفی خاصی اتکا نکرده است. با بهره‌گیری بیشتر از فلسفه‌های معاصر، طرح کلی دانایی‌های ممکن متن را ریختانده است‌ که در این طرح‌ریزی، منظورش قابل فهم‌کردن معرفت یک دستگاه فلسفی نه؛ بلکه خواسته تلاش کند تا اندیشیدن و فکر خودش را تدوین کند‌ و‌ به خوانندگان بگوید که من این‌گونه می‌اندیشم.

دانایی‌های ممکن متن، می‌تواند در ردیف کتاب‌های لذت متن، نقد و حقیقت‌ و درجة صفر نوشتار رولان بارت، این یک چپق نیستِ فوکو‌ و‌ ادبیات چیستِ سار‌تر قرار گیرد.‌‌ مهم‌تر از همه این است که یک نویسندة افغانستانی با جرأت تمام به مفاهیم پرداخته است که در افغانستان، کسی یا نمی‌تواند یا نمی‌خواهد به این مفاهیم با چنین رویکردی بپردازد.
تصور من این است که دانایی‌های ممکن متن، طرح اندیشه دربارة مفاهمی‌است که نویسنده می‌خواهد بر اساس اندیشیدن به این مفاهیم، به اندیشه‌اش سر وسامان بدهد‌ و‌ اندیشه‌اش را بر همین مبناهایی که در دانایی‌های ممکن متن‌ پرداخته شده، دستگاه فکری‌اش را تدوین کند.

قابل یادآوری است که از یعقوب یسنا تا هنوز چهار کتاب نشر کرد ه است که «واژه‌های عربی در شاهنامه»، «اهریمن، بررسی اسطوره‌های اوستایی در شاهنامه»، «من وُ معشوق وُ ماقبل تاریخ» و «دانایی‌های ممکن متن» است. از این شمار، دوتای نخست، پژوهش‌اند، من وُ معشوق وُ ماقبل تاریخ، شعر است‌ و‌ کتاب آخری هم نظریه است. در ضمن، از ایشان پژوهش‌ها و جستارهای دیگری هم دربارة ادبیات، اسطوره و فلسفه نوشته شده که در مجله‌ها و سایت‌های انترنتی، نشر شده است.

شناس‌نامه:‌

نام کتاب: دانایی‌های ممکن متن
نویسنده: یعقوب یسنا
ناشر: انتشارات مقصودی، کابل، افغانستان
شمار‌گان: ۱۰۰۰
جای چاپ: کابل ۱۳۹۲

به حسین زاهدی، مبارز سخت کوش و نترس

بصیر آهنگ — 2013-08-24T17:26:47Z

حسین زاهدی روز نامه نگار و فعال اجتماعی- فرهنگی که مدت ده سال بود درغربت زندگی می‌کرد روز چهار شنبه 21 اگست 2013 به افغانستان بازگشت.

آقای زاهدی دراقامت کوتاه خود در افغانستان قرار است از بعضی مکاتب و مراکز فرهنگی نیز بازدید کند و رشد فرهنگ، آموزش و پرورش و ترقی پس از سقوط طالبان را از نزدیک شاهد باشد. زاهدی به دلیل فعالیت های حقوق بشری و روزنامه نگاری اش معروف است.

او در طول شش سال اقامتش در کشور کانادا به دلیل فعالیت های خستگی ناپذیرش؛ یکی از چهرهای جوان و تاثیر گذار در میان افغانستانی‌های ساکن کانادا به شمار می‌رود.

بجا است از چهره‌های جوان و دلسوز چون آقای زاهدی تقدیر و تمجید شود، زاهدی مربوط به نسلی است که در داخل افغانستان هیچ گاهی فرصت نفس کشیدن را نداشته است، نسلی که به خاطر جنگ‌های خانمان سوز داخلی یک تعدادشان ناخواسته به ابزار جنگی تبدیل شدند و تعداد دیگری که مجال فرار از خشونت جنگ را یافتند نیز در اردو گاه‌های فاشیستی کشورهای بیگانه تا حد جنون با تحقیر و توهین رو برو شدند.

اما با وجود همهٔ این مشکلات عدهٔ معدودی از این نسل برفشارهای غربت تن نداده و با تلاش پی گیر و هدفمندشان دلسوزانه برای فردای خوب‌تر فعالیت شان را ادامه دادند.

آقای زاهدی در شش سال زندگی در کشور کانادا، همواره دلسوزانه به تلاش و مبارزهٔ خویش علیه تبعیض و نابرابری ادامه داده و با حضور در تمام فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی کوشیده است برای رقم زدن فردای خوب‌تر برای هموطنانش، مسئولیت شهروندی خویش را ادا کند.

آقای زاهدی در کارهای روزنامه نگاری‌اش برای دفاع از حقوق پناهجویان و نهادینه شدن دموکراسی و عدالت در کشورش برای چندین وبسایت و مجله در داخل و خارج افغانستان قلم زده است. او در کارها و نوشته‌هایش همیشه جسور، صادق و بی پیرایه بوده است.

داکتر صبور سیاه سنگ شاعر، نویسنده و پژوهشگر افغانستانی مقیم کانادا در نوشته‌ای زیر عنوان «دوست دریا دل و دریا روان» آقای زاهدی رانویسنده ی فعال و نترس معرفی می‌کند و می‌افزاید: «در روزگاری که دو پهلو گفتن، دوست و دشمن را با هفت لایه استعاره و کنایه و اشاره فریفتن، از راستگویی رندانه گریختن، همزمان به میخ زدن/ به نعل کوبیدن و خواسته و نخواسته از آفتاب پرهیختن و در سایه لمیدن شناسه‌های» بیطرفی» و «بیغرضی» اند، نام حسین زاهدی را می‌توان بر فراز ستون آدم‌های بهینه سرشت نوشت «

آقای سیاه سنگ در قسمت دیگر از نوشته‌اش در باره آقای زاهدی چنین می‌نویسد: «دوست جوان و اندیشمندم پاکنهاد، نیکو سرشت، فرامرز، یکرو، ستره نگار، بهنویس و دلیر است. از شناسایی با او به خود می‌بالم».

کاوه غرجی شاعر و روزنامه نگار مقیم ناروی در مورد اقای زاهدی می گوید: «اقای زاهدی جوان فعال و پر تلاش است. او در این عصر بی حوصله گی که غم نان و زندگی خیلی ها را در غربت گرفتار خود کرده در جمع پناهجویان و پناهندگان افغانستانی در کانادا پر تلاش ظاهر می شود و به خاطر کشتار های هدفمند هزاره ها در کویته و دیگر هموطنان ما در گوشه و کنار افغانستان تا حالا چندین تظاهرات را با دوستانش راه اندازی کرده است.

نوشته هایش در مورد حقوق بشر و مسایل مختلف دیگر نشان دهنده سخت کوشی و تعهد او در مقابل مام وطن و مردم افغانستان است. حس مالکیت ومسوولیت به وطن و مردمش در وجود جوانانی همچون زاهدی دلیل بقای کشور ماست.
بازگشت این دوست فرهیخته را خیرمقدم گفته و برایش صحتمندی و موفقیت آرزومندم.

نظام غیر متمرکز در کانفرانس روند مونیخ

بصیر آهنگ — 2013-08-18T18:00:35Z

کانفرانس روند مونیخ تحت عنوان "طرح ایده های جدید" امروز یکشنبه 18 ماه اگست پایان یافت. این کانفرانس دو روزه در شهر "مونشن آلمان" برای دو روز برگزار شده بود و هدف اش جستجوی راه حل برای بیرون رفت از بحران های کنونی در افغانستان بود. افراد شرکت کننده گان این کانفرانس روی نظام غیر متمرکز به عنوان بهترین گزینه برای از بین بردن پدیده ی تبعیض، قبیله سالاری و خشونت به بحث و گفتگو نشستند.
در این کانفرانس، چهره های شناخته شده و تاثیر گذار که در جبهه ی اپوزیسیون دولت حامد کرزی شرکت نموده بودند و طرح های شانرا برای آینده ی بهتر افغانستان برای شرکت کنندگان ارئه شد.

احمد ضیا مسعود رییس جبهه ی ملی افغانستان، فیض الله ذکی سخنگوی این جبهه، امرالله صالح رییس سابق امنیت ملی، پروفیسور توردیقول میمنگی کارشناس مسایل سیاسی ساکن دانمارک، مایکل سمپل استاد دانشگاه "کوینز" و تحلیل گر مسایل سیاسی و کارشناس بحران افغانستان، داکتر روبرت کروز استاد دانشگاه استندفورایالات متحده ی امریکا، رفیق رجا کارشناس مسایل سیاسی و حقوقی ساکن کشور فنلاند، داکتر عبدالخالق لعلزاد کارشناس و تحلیلگر مسایل افغانستان، داکتر نظیف شهرانی استاد دانشگاه "ایندیانا" در ایالات متحده ی امریکا و یکی از کارشناسان مطرح مسایل افغانستان و خاور میانه، داکتر عالیه یلماز استاد دانشگاه سلیمانه از کشور ترکیه، آقای جاويد رضایت کارشناس مسایل سیاسی و رییس فدراسیون سراسری هزاره های استرالیا، بصیر آهنگ روز نامه نگار و فعال حقوق بشر از کشور ایتالیا، عزیز آریانفر نویسنده و مترجم ساکن آلمان، داکتر عبدالله رحیمی معاون حزب جنبش ملی اسلامی افغانستان ساکن کشور آلمان، داکتر حسین یاسا تحلیل گرمسایل سیاسی افغانستان، داکتر امین طرزی استاد دانشگاه در امریکا و داکتر روح الله امین فارغ التحصیل از دانشگاه نیویارک امریکا روی مسایل چون: آشتی ملی، انتخابات آزاد و عادلانه، مدیریت منازعات انتخاباتی، تکثر گرایی و عدالت، چالشهای امنیتی موجود و پس از خروج قوای بین المللی از افغانستان، دموکراسی پارلمانی و تکثر، ثبات، نقش احزاب سیاسی در جریان دو روز به بحث و گفتگو نشستند.

این کانفرانس به روز شنبه 17 اگست سال 2013 با سخنرانی احمد ضیا مسعود رییس جبهه ی ملی افغانستان آغاز شد، آقای مسعود در سخنرانی اش به طرح های جبهه ی ملی برای آینده ی افغانستان اشاره کرد و افزود؛ "نظام ریاستی" نمی تواند پاسخ گوی نیاز های مردم افغانستان باشد، ایشان در سخنانش از بوجود آمدن سیستم حساب ده و برقراری توازن به عنوان فکتور های عمده و مورد نیاز در قضایای افغانستان نام برد و مشکلات فراه راه بوجود آمدن چنین سیستم مردمی را به بحث گرفت.

سخنران دیگر این کانفرانس آقای فیض الله ذکی سخنگوی جبهه ی ملی افغانستان بود. آقای ذکی که به نیابت از جنرال عبدالرشید دوستم بنیانگذار و رهبر حزب جنبش ملی اسلامی افغانستان و عضو ارشد جبهه ی ملی افغانستان سخن می گفت به مسئله ی تمرکز زدایی قدرت در افغانستان پرداخت، آقای ذکی در سخنانش به مشکلات و جنگ های تبلیغاتی اشاره کرد که به گفته ی او مانع رسیدن به یک راه حل و گرد هم آیی ملی شده است. فیض الله ذکی افزود هدف از نظام غیر متمرکز به عنوان تجزیه ی افغانستان نیست بلکه سهیم ساختن مردم در قدرت سیاسی در کشور می باشد.
درقسمت دیگر این کانفرانس پیام استاد محمد محقق رهبر حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان و عضو ارشد جبهه ملی توسط آقای حبیب احمدی نماینده ی حزب وحدت مردم افغانستان در انگلستان برای حاضرین قرائت شد. در پیام آقای محقق از ناکامی های که مسبب آن حکومت دولت حامد کرزی می باشد به شدت انتقاد شده بود، آقای محقق در پیامش از ناامنی سراسری و کشتار مردم بی گناه، رکود سرمایه گزاری، نبود کار ورشد سرسام آور اعتیاد و زرع مواد مخدر به عنوان چالش های عمده یاد آور شده بود.

آقای محقق همچنان در پیامش از اشتباهات جامعه ی جهانی نیز یاد آور گردیده بود، آقای محقق از اشتباهات ناتو که باعث به انزوا کشانده شدن نیروهای سیاسی و اجتماعی مخالف تروریزم شده انتقاد نموده و افزوده بود که به همین خاطر مبارزه با تروریزم به شکل قوی پیش نرفته است.
در روز دوم کانفرانس مونیخ آقای امرالله صالح در سخنرانی اش از چالش های امنیتی در افغانستان سخن گفت و در باره ی صلح با طالبان گفت، طالبان ابزار مصرفی پاکستان و برای رسیدن به صلح نه با طالبان بلکه مستقیما با پاکستان باید وارد گفتگو شد.

گزارش تکمیلی این کانفرانس به زودی تقدیم خواهد شد.

به خانم سیما سمر، لطفا مسئولیت های حقوق بشری خویش را فراموش نکنید

بصیر آهنگ — 2013-04-10T00:55:23Z

در این روز ها خانم سیما سمر رییس کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان در اروپا بسر می برد، خانم سمر که به بانوی مکتب ساز نیز معروف است، یکی از پیشتازان عرصه ی دفاع از حقوق بشر و حقوق زن در افغانستان به شمار می رود، به این اساس وقتی پای نقض حقوق بشر در میان باشد، مردم افغانستان انتظار های زیادی از ایشان دارند و می کوشند تمام موارد نقض حقوق ابتدایی شان را اول با این بانوی آهنین کشور در میان بگذارند.

من هم به عنوان کسی که سالهاست به عنوان مدافع حقوق پناهجویان فعالیت کرده ام، همواره در سفر های اروپایی خانم سمر انتظاراتی زیادی داشته ام تا باشد که سفر های ایشان در کشور های اروپایی که اکنون میزبان هزاران پناهجوی بلاتکلیف افغانستانی هستند، گره کور پناهجویان را باز نموده و حد اقل آنها را از فشار روانی شدیدی که با آن درگیر هستند رها کند. این انتظار من از کارایی سفرهای اروپایی خانم سمربرای برطرف شدن مشکلات پناهجویان افغانستانی به خاطری است که کشور های اروپایی ایشان را به عنوان رییس کمیسیون حقوق بشر افغانستان، و مشهور ترین فعال زن و سند زنده ی از وضعیت حقوق بشر، وضعیت حقوق زن و در کل وضعیت زندگی مردم و بهبودی کشور می شناسند.

اخراج پناهجویان پس از قرارداد شرم آور حکومت حامد کرزی مبنی بر برگرداندن پناهجویان به افغانستان در کشورهای مختلف از جمله سویدن و ناروی شدت گرفته است.

سفر کنونی خانم سیما سمر به اروپا در شرایط صورت گرفته است که پناهجویان افغا نستانی در این کشور ها در وضعیت شکننده و نا بسامانی بسر می برند، اکنون هزاران پناهجوی افغانستانی که بعضی آنها سالهاست در این کشورها در مراکز پناهجویان منتظر قبولی در خواست پناهندگی شان هستند، از فشار روانی به حد جنون رسیده اند.

بطور مثال ازسال گذشته تا کنون بیش از ده تن از پناهجویان به خاطر بی سرنوشتی و فشار روانی و نبود امید برگشت به افغانستان در این کشور ها خود کشی کرده اند. انتظار من و این پناهجویانِ در بند، از خانم سمر این بود تا ایشان در نشست ها و گفتگوهای رسانه ی اش در این کشور ها وضعیت کنونی افغانستان را از دید یک فعال و مدافع حقوق بشر به تصویر کشیده و نبود ضمانت برای تامین حقوق بشر، حقوق شهروندی و به خصوص حقوق زنان و کودکان را برای شهروندان کشورهای اروپایی توضیح داده و راه حل بیرون رفت از معضلات کنونی افغانستان را نیز نظر به حقیقت های جاری کشور ارائه کند.

اما با کمال ناباوری، مصاحبه ها ی خانم سیما سمر با روز نامه "داگس آویسن" چاپ ناروی و پس از آن با کانال تلویزیونی "ان آر کی" این کشور، تمام انتظارات پناهجویان از ایشان را به خاک یکسان کرد، خانم سیما سمر در مصاحبه هایش نه به شکل یک فعال و مدافع حقوق بشر، بلکه به شکل یکی از وزیران حکومت حامد کرزی ویاهم یک دلال سیاسی ظاهر شده است. در کنار حرف های خانم سمر که وضعیت افغانستان را با 35 سال قبل مقایسه کرده است، نبود ترس از بازگشت طالبان به قدرت و بهبود وضعیت صحی در کشور را نیز توصیف نموده است. به نظر خانم سمر امکان رسیدن دوباره طالبان در قدرت و جود ندارد و مردم افغانستان به طالبان اجازه نمی دهند تا آنها دوباره بر سر نوشت افغانستان مسلط شوند.

عکس از وضعیت صحی در بزرگترین بیمارستان دولتی افغانستان"شفاخانه داوود خان در کابل"

در کنار این حرف ها خانم سیما سمر از کانال های تلویزیونی متعدد بوجود آمده پس از طالبان یاد آوری نموده و گفته است که در زمان طالبان زنان به مکتب رفته نمی توانست ولی اکنون بیش از 3 ملیون دختر در افغانستان درس می خوانند. اما خانم سمر نه از تیزاب پاشیده شدن به صورت دختران مکتبی سخن گفته است، نه از مسموم کردن دختران و نه از وضعیت نا امنی و بی ثباتی که روزانه ده ها قربانی می گیرد، نه از کشته شدن بیش از 200 زن در طول یک سال گذشته، نه از زنان زندانی و نه از وضعیت شکننده ی امنیتی و...

عکس از وضعیت صحی در بزرگترین بیمارستان دولتی افغانستان"شفاخانه داوود خان در کابل"

حالا این حرف های خانم سمر چه تاثیری بالای پناهجویان دارد؟
برای یک شهروند غربی با تعریفی که خانم سمر از افغانستان دارد، این کشور امن و امان است و حد اقل اگر یک پناهجو دوباره برگردانده می شود دیگر مشکل امنیتی نخواهد داشت. اگر بگوییم که این کشور ها از وضعیت افغانستان خبر ندارند به خطا رفته ایم اینها از همه ی آنچه در افغانستان می گذرد خوبتر از ما و خانم سمر آگاهی دارند اما حرف اینجاست که این کشور ها نظر به سیاست ضد مهاجر ی که دارند دنبال بهانه هستند تا آنرا به عنوان سند در برابر پناهجویان استفاده کنند و نگذارند بیش از این پناهجو ای وارد این کشور ها شوند. بدون شک این حرف ها را کسانی بهتر می توانند درک کنند که حداقل یکبار از کشور های مثل ناروی جواب رد گرفته باشند، همه می دانند که اداره ی مهاجرت کشورهای اروپایی بارها از این گونه سخن ها و مصاحبه های مقامات حکومتی افغانستان در برابر پناهجویان استفاده نموده اند.

چند روز پیش در تماسی که با پناهجویان در یکی از شهر های سویدن صحبت کردم، آنها قصه های درد ناکی از وضعیت زندگی شان در آن کمپ داشتند، می گفتند اینجا ده ها فامیل که اکثر آنها بی سرپرست هستند و شوهران شانرا در جریان مسافرت از دست داده اند جواب رد گرفته و پس از سه سال انتظار در کمپ، قرار است به افغانستان فرستاده شوند، آنها می گفتند فرستادن این زنان و کودکان در افغانستان یعنی مرگ، زیرا اینها نه در افغانستان کسی را دارند که به آنها کمک کنند و نه خود قدرت کنار آمدن با وضعیت کنونی در آنجا را دارند. این پناهجویان به من گفتند که اداره مهاجرت سویدن به اکثر پناهجویان افغانستانی جواب رد داده است وگفته است که دولت افغانستان از ما در خواست کرده است که پناهجویان را به افغانستان بازگرداند زیرا وضعیت کشور اکنون خوب است و ما نیاز به نیروی کار داریم.

با وجود این همه مسایل، وظیفه و مسئولیت حقوق بشری خانم سیما سمر ایجاب می کند تا ایشان در سفر های اروپایی اش یک فعال حقوق بشر باقی بماند و پناهجویان را از یاد نبرد. آنچه را خانم سمر در مصاحبه هایش بیان نموده است، حرف یک سفیر، یک وزیرحکومت و حرف های دایمی حامد کرزی می باشد که بار های شبیه این حرف ها ده سال است که از سوی مقامات حکومتی افغانستان در سفر های خارجی شان گفته می شود، کسانی که کانفرانس "بن" در باره افغانستان در سال 2011 را به یاد دارند که من شخصا در آن کانفرانس حضور داشتم حرف های حامد کرزی دقیقا همین حرف هایی است که اکنون توسط خانم سمر بیان شده است.

پناهجویان را فراموش نکنید
میدانم که خانم سمر اکنون عضو ارشد یک حزب سیاسی در افغانستان است ولی این مسئله نباید در کارهای حقوق بشری ایشان تاثیر بگذارد، زیرا ایشان چنانچه ثابت کرده اند در مسائل دفاع از حقوق بشر تعهد و ایمان داشته اند. قبول دارم که از نگاه سیاسی باید خصوصا در خارج از کشور نسبت به وضعیت افغانستان باید خوشبین ظاهر شد ولی بازهم برای شخصیتی چون سیماسمر که بیش از 30 سال عمر خویش را در راه دفاع از حقوق بشر صرف کرده و در این راه مبارزه کرده است، مسئله فرق می کند، ایشان نباید زحمات را که درمدت بیش از 30 سال کشیده است، یکباره قربانی سیاست متزلزل و شکننده ی کنونی نماید. از سوی دیگر در آمار های که از سوی سازمان های حقوق بشری از جمله سازمان ملل متحد و سازمان عفو بین الملل از وضعیت حقوق بشر و حاکمیت قانون در افغانستان منتشر شده است نیز چنان نیست که خانم سمر از آن توصیف می کند.

در آمار های منابع معتبر بین المللی وضعیت حقوق بشر در افغانستان حتا در ردیف کشورهای مانند سومالی برابری نمی کند، نظر به گزارشهای معتبر بین المللی، هم اکنون افغانستان بدترین و خطرناک ترین کشور در جهان برای زنان و نا امن ترین کشور برای شهروندان و مردم عادی است.

نگاه مختصر به وضعیت حقوق زنان و حقوق بشر
در سالهای پس از طالبان، به خاطر درآمد زا بودن حرف از حقوق زن تعداد زیادی که اصلا خود به حقوق بشر باور نداشتند موسسه های برای دفاع از حقوق زنان ساختند وکار دفاع از حقوق زنان را با برگزاری چند ورکشاب و جلسه خلاصه کردند. متاسفانه همین سطحی نگری و تجارت به نام حقوق زنان موجب شده که بعد از سال 2006 دوباره افغانستان به سوی طالبانی شدن پیش برود و وضعیت هر روز بدتر از دیروز شود.

چگونه خانم سیما سمر می تواند از وضعیت حقوق زنان و امنیت در افغانستان ابراز رضایت کنند وقتی در ننگرهار، شهر هم مرز با پایتخت روزانه حداقل دو دختر و زن در ملا عام به فروش می رسند؟

نظر به گزارشهای منتشر شده؛ فروش و بدل کردن زنان و دختران با بز و گوسفند و خر در مناطق جنوبی و شمال افغانستان و حتا در شهرهای هم مرز با کابل به یک رسم و رواج عادی تبدیل شده است. چگونه خانم سمر از وضعیت حقوق بشر و زنان در افغانستان ابراز رضایت می کنند وقتی سالانه در افغانستان قرار گزارش مشاور حامد کرزی 5 هزار زن خود سوزی می کنند؟

قرار گزارش یوناما تنها در شش ماه اول سال 2012، درگیری ها میان نیروهای حکومتی و تروریست های طالبان منجر به مرگ 1145 غیر نظامی و زخمی شدن 1954 غیرنظامی، شامل 925 زن و کودک، شده است. به علاوه ، همین خشونت‌ها بیش از 114900 نفر را در افغانستان آواره کرده است که 17079 نفر آن‌ها در نیمه اول 2012 آواره شده‌اند. از سوی دیگر حمله تروریست های طالبان بالای مکاتب دخترانه نیز افزایش یافته و در آپریل 2012، 150 دختر دانش‌آموز در ولایت تخار مسموم شدند. درماه اگوست 2012 یک دختر شش‌ ساله و یک پسر 12 ساله در دو مورد جداگانه در مناطق زیر کنترول طالبان سر بریده شد. همچنان در تابستان سال گذشته 17 غیرنظامی دیگرنیز در ولایت هلمند توسط طالبان سر بریده شد.

عکس خشونت علیه زنان در افغانستان را نمایش می دهد، این دختر از ولایت هرات افغانستان است که درسن دوازده سالگی به این وضع رسیده است.

خود کمیسیون حقوق بشرآمار خشونت علیه زنان در هفت ماه سال گذشته رابیش چهار هزار مورد اعلان نموده و وزارت امور زنان آمار خشونت علیه زنان را 3500 مورد ثبت کرده است. با این وجود نمی دانم با کدام معیاری می توان از بهتر شدن وضعیت زنان در افغانستان راضی بود؟ تمام این آمار ها با توجه به این که در افغانستان بیشتر موقع خشونت های خانواده گی و فامیلی گزارش و ثبت نمی شود، از طرف همین نهاد ها به نشر رسیده است.
اگرچند اکثر موارد خشونت علیه زنان در خانه رخ می دهد اما در این سالها بارها از طریق رسانه ها شنیده ایم که همین به اصطلاح مدافعین حقوق زن و حقوق بشر خود در نقض حقوق زنان دست دارند. نمونه های زیادی در این مورد وجود دارد. آخرین نمونه آن تجاوز جنسی گروهی بالای یک دختر 15 ساله دریک خانه امن مربوط به ریاست امور زنان در ولایت دایکندی به تاریخ 14/1/2013که رسانه ای شد.

تجاوز جنسی مکرر به خانم "زربی" باشنده ولسوالی نهرین ولایت بغلان توسط مدیر جنایی این ولسوالی، تجاوز جنسی قوماندان امنیه ولایت بادغیس به خانمی که جهت ملاقات با شوهر در بند خود به این اداره آمده بود، از موارد بی شماری است که توسط همین مدافعین حقوق زن صورت گرفته است. گرچند آمار خشونت ها و نقض حقوق بشر در افغانستان بسیار زیاد است، اما ذکر این چند نمونه نشان از گسترده بودن خشونت و نقض حقوق بشر و حقوق زن در افغانستان است که به هیچ یک از این موارد از سوی حکومت افغانستان رسیدگی نشده است.

این عکس مربوط به یکی از پنج دانشجویی است که سال گذشته هنگام برگشت از کابل بسوی خانه های شان در منطقه جلریز ولایت میدان توسط تروریست های طالب از موتر پیاده شده و پس از سه روز شکنجه تیرباران شدند، سه تن از این دانشجویان سر شان بریده شده بود.

من به عنوان یک مدافع حقوق بشر می گویم وضعیت امنیتی افغانستان همان است که تصویرش چند روز پیش در ولایت فراه افغانستان به نمایش گذاشته شد، وضعیت امنیتی افغانستان همان است که روزانه ده ها مسافردر مسیر راه های کابل-بامیان، کابل-هرات، کابل- دایکندی و دیگر مناطق یا توسط ماین های کار گذاری شده ی تروریست های طالب تکه تکه می شوند و یاهم به جرم کار کردن با ادارات دولتی و یا موسسات و یا هم به خاطر تعلقات قومی و نژادی از موتر ها پایین و سربریده می شوند. وضعیت زنان افغانستان را نیز می شود در تصویر خانمی که در ولایت پروان در ملاء عام تیر باران شد و یاهم در عکس های سحر گل که چهار ماه در تشناب خانه اش زندانی بود، دید، وضعیت حقوق بشر را همچنان می توان روزانه در سرک های کابل مشاهده کرد.

بنابر تمام این موارد من بازهم از خانم سیماسمر به عنوان یک مدافع حقوق بشر و رییس کمیسیون حقوق بشر افغانستان می خواهم که حد اقل اگر در سفر هایش نمی توانند به پناهجویان کمک کنند، حد اقل با حرف های خوشبینانه خویش، شانس ماندن آنها در این کشور ها را از آنها نگیرند، پناهجویانی که اکنون در کشورهای غربی به سر می برند از میان بمب و انفجار، از میان خون و آتش و ناامیدی گریخته اند تا از مرگ نجات یافته و در این غربت کده ها برای مدتی هم که شده نفس راحت بکشند، اینها امید برگشت به افغانستان را ندارند وگرنه با این وضعیت نا بسامان هیچگاهی در کنج کمپ های مهاجرت این وضعیت را قبول نمی کردند. چنانچه می دانیم که هیچ ضمانت زنده ماندن برای این پناهجویان و خصوصا زنان پس از بازگشت به افغانستان و جود ندارد، پس به همین خاطر نباید باحرف ها و کارهای مان شانس زنده ماندن آنها را بگیریم.