کابل پرس

فدراليزم در افغانستان

نجیب روشن — 2010-04-21T21:55:00Z

يک: نظر شما درباره ی فدرالیزم در افغانستان چيست؟

دو: آيا فدراليزم در افغانستان می تواند به عنوان روشی موثر و مثبت بکار آيد؟

سه: اگر طرفدار سیستم فدرال در افغانستان هستید، با توجه به شرایط، چه راهکارهایی برای ايجاد چنين سیستمی لازم است؟

چهار: اگر طرفدار سیستم فدرال در افغانستان هستید، تقسیم بندی های هر بخش از کشور فدرال باید به چه اساسی صورت گيرد؟ آيا اين تقسیم بندی ها باید بر اساس ولایت باشد، بر اساس زبان، نژاد و مذهب و یا تقسیم بندی ديگر؟

پنج: اگر طرفدار سیستم فدرال در افغانستان هستید، تقسیم بندی های اداری و شمولیت قانون در کشور باید به چه شکلی باشد؟

شش: اختيارات بخش های فدرال، تا چه اندازه باید باشد؟

هفت: چه موانعی بر سر ايجاد سیستم فدرال در افغانستان وجود دارد؟

هشت: در صورتی که مخالف سیستم فدرال در افغانستان می باشید، سیستمی که به نظر شما در افغانستان کاراست چيست؟

نه: آيا مشکلات و نارسایی ها در افغانستان با تغيير سیستم حل خواهد شد؟

پاسخ ها:

1: فدراليزم نوع نظامی است که امروز در اکثر کشور های پيشرفته حاکم است و می تواند برای افغانستان نيز مفيد باشد.

2: برای افغانستان نيز يک وريانت خوب است، اما نه در کوتاه مدت.

3: پيش شرط نظام فدرال، صلح و ثبات در کشور و قطع مداخلهء خارجی و برگشت نظاميان پيمان «ناتو» از افغانستان است.

4: تقسيم بندی بايد به اساس ولايت باشد، نه زبان و قوم، زيرا در آنصورت به کوچ های اجباری اقوام مختلف از يک نقطه به نقطهء ديگر می شود که امکان وقوع حوادث دلخراش خواهد بود.

5: هر بخش بايد از قوانين عام داخل کشور پيروی کنند. به عبارهء ديگر در کشور بايد چند قانون وجود نداشته باشد. اما در محلات در رابطه با مسايل منطقوی می تواند لوايح جداگانه و مجرد وجود داشته باشد.

6: اختيارات بخش های فدرال بايد مساويانه باشد. در بخش های نظامی و سياسی، بايد تابع مرکز باشند، اما در ساحات فرهنگی و اقتصادی بايد مستقل و در يک رقابت سالم قرار داشته باشند.

7: فعلاً مانع بزرگ در اين راه، جنگ، اشغال کشور و مداخلهء خارجی است.

8: با در نظرداشت پاسخ های فوق طرفدار فدرال هستم، اما در يک دراز مدت. اصلاً مشکل است وقت برايش قيد گردد. در صورتيکه يک راه حل اساسی برای معضلهء افغانستان سراغ شود، شايد اين پروسه با سرعت آماده شود.

فدراليزم در افغانستان

نظر شما درباره ی فدرالیزم در افغانستان چيست؟/ آيا فدراليزم در افغانستان می تواند به عنوان روشی موثر و مثبت بکار آيد؟ / لطفا پاسخ ها را، در صورت امکان همراه با يک عکس منتشر نشده از خود تا انتهای ماه حمل ايميل کرده و یا با ورود به بخش مدیریت کابل پرس، برای انتشار پیشنهاد کنید.

شنبه 3 آوريل 2010

بحران «زعامت» در افغانستان!

نجیب روشن — 2009-07-17T23:00:00Z

در تاريخ بيش از دو صد سال اخير، يعنی از زمان تأسيس اولين دولت متمرکز در افغانستان، از شخصيت ها و زعمای خاندان ابدالی چون احمدشاه درانی و پسرش تيمورشاه درانی و از خاندان محمد زائی شخصيت های چون سردار دوست محمد خان، امير شيرعليخان و امير محمد يعقوب خان و خاصتاً در جريان صد سال اخير، از امان الله خان غازی بحيث زعمای ملی و شخصيتهای طرف اعتماد و پسند مردم افغانستان، زياد ستايش بعمل آمده است....

شخصيتهای نامبرده در فوق، صرف در مقاطع کوتاه تاريخ و توسط خود شان و يا هم از جانب مؤرخين درباری، بحيث رهبران و زعمای کشور ناميده شده اند. اين شخصيتها به استثنی شاه امان الله، هيچيک زعمای ملی و طرف قبول و تائيد همه ای مردم افغانستان نبوده اند. اين بخاطريست که ما تا هنوز «ملت» نيستيم. فقط يک ملت واحد که دارای تاريخ، فرهنگ و افتخارات مشترک باشد، می تواند زعيم خود را انتخاب و بالا بکشد! در کشور کثيرالمليتی افغانستان، هر قوم، قبيله و مليت، رهبران و بزرگان خود را دارد؟!

در جامعهء کثيرالمليت افغانستان، تا اکنون هيچ معيار معينی برای زعيم شدن وجود ندارد، زيرا اين کشور و مردم سرکش و سلحشورش، توان تابعيت از يک قوم و يک رهبر واحد را ندارد. هرگاه شخصيتی از ميان يک قوم سر بلند کند و ادعای رهبری نمايد، با اينکه از اهليت و پُشتکار و تمام مزايای اخلاقی و معنوی برخوردار باشد، نمی تواند مورد تائيد همه ای اقوام و قبايل و مليت های ساکن در افغانستان واقع گردد. همين اکنون چهل و يک (41) کانديد برای مقام رياست جمهوری افغانستان که در جهان و در تاريخ بشريت تا اکنون رقابتی با چنين کميتی سابقه نداشته است، خود مثال روشن و بارز بحران زعامت در افغانستان است!

به شهادت تاريخ، چنين بحران هميشه وجود داشته است، اما نخست بنابر عدم آگاهی و پائين بودن سواد سياسی مردم، و ثانياً بنابر پاليسی های وقت و نبود دلچسپی کشور های جهان به اين مسأله، اين موضوع تحت نام «مسايل داخلی» در حاشيه قرار گرفته و نه تنها در مطبوعات انعکاس نکرد، بلکه از آن حمايت نيز صورت نگرفت. اما سه دهه جنگ و مداخلهء خارجی ها در امور داخلی افغانستان، امروز باعث شده است تا رسيدگی به مسايل قومی و زبانی در افغانستان تحت نامهای «آزادی بيان»، «حقوق بشر» و «دموکراسی»، همپايهء کشور های انکشاف يافته صورت گيرد.

پشتونها در بيش از دو صد سال اخير در افغانستان حاکميت داشته اند، ولی چرا امروز مقاومت در برابر آنها تا اين حد شدت گرفته است؟ اين برای آنست که مردم افغانستان در جريان سالهای جنگ داخلی، از لحاظ فکری و شعور سياسی در سطحی قرار دارند، که ميخواهند سالهای خوابزدگی قبلی را جبران نمايند و از حقوق مساوی برخوردار گردند.

نا گفته پيداست که در اين جهش شعور سياسی، نقش کشور های همسايه را نمی توان ناديده گرفت. پاکستان و ايران، اقوام و مليت های اقليتی در افغانستان را بيدار کرد و شعور سياسی داد. اما اين شعور سياسی نه برای آن بود تا در افغانستان مساوات بين اقوام را بوجود آورند و از حقوق اقليت ها دفاع صورت گيرد، بلکه هدف از آن، در مقابل هم قرار دادن مردم افغانستان و شعله ور شدن جنگ بود!

در جامعهء ناهمگون امروزی افغانستان و بنابر نبود «ملت» که خود نشانهء جهل و بيسوادی عمومی است، علاقمندی برای مدنی ساختن حيات جامعه وجود ندارد و مذهب که خود در مقابل مدنيت قرار دارد، تمام اختيارات و صلاحيتهای اقشار روشنفکر و طرفداران جامعهء مدنی را گرفته است. هرگاهيکه اقشار روشنفکری، جبههء متحدی را در برابر مذهب گرايان تشکيل داده و بسوی جامعهء مدنی گام برداشته است، نيروهای عقبگرا که در پيشآپيش آنها روحانيون اجير شده قرار داشته اند، تحت نام «دفاع از اسلام!» قد علم کرده و جنبش های چپ و مدنی سازی را در نطفه خنثی و «جهاد» عليه آنرا اعلام کرده اند، چنانچه چنين جهاد نا مقدس، دو بار در تاريخ صد سال اخير تکرار شده است: اولی در عهد شاه امان الله و دومی در زمان حاکميت ح.د.خ.ا.

بدون شک نيروی محرکه برای سرکوبی هردو جنبش مدنيت خواهی را، خارجی ها و عمال داخلی آنها بر دوش داشتند. آنها جواسيس خويش را در لباس روحانيون درآورده و سازماندهی سرکوب جنبشهای ترقيخواهی را سر و سامان دادند، که دولت موجود کابل که در اجلاس «بُن» متولد شد، خود حاصل دومين تلاش عقبگرايان برای سرکوب مدنی سازی در افغانستان است.

مجاهدين افغان که دارای برنامهء مشخص سياسی نبودند و صرفاً برای سرکوب و ايجاد دهشت و وحشت آفرينی مسلح شده بودند، بعد از آنکه در هشتم ثور 1371 به قدرت رسانيده شدند، بايد هم بجان همديگر می افتيدند و به تاراج بيت المال و دارايی های عامه و مردم دست می زدند و شهر کابل را ويران می نمودند. گروه های دهشت افگن «هفتگانه» و «هشتگانه» که در کمپ های نظامی آنطرف مرز تعاليم آدمکشی و ويرانکاری ديده بودند، چگونه به غرض آباد سازی و مدنيت پروری داخل شهر کابل می شدند؟!

به قدرت رسانيدن مجاهدين که موازی با تغيير سياستها در اتحاد شوروی وقت صورت گرفت، يک جبر تاريخ و يک ناگزيری برای ارتجاع بين المللی در رأس ايالات متحدهء امريکا بود. ايالات متحده به هيچصورت منتظر چنان فروپاشی در يک کوتاه مدت نبود. بنابر همين فروپاشی زود هنگام، ايالات متحده همزمان با به قدرت رسيدن مجاهدين از افغانستان فاصله گرفت. اين فاصله گيری اگر از يکطرف ناشی از نبود آمادگی برای تسليم گيری افغانستان بود، هدف غايی دومی را نيز داشت و آن اين بود، که نخواست مجاهدين لذت پيروزی را بچشند و «جهاد» به آرزوی تاريخی خود برسد.

ايالات متحده که خود مجاهدين را بر ضد همديگر تربيه کرده بودند تا در جريان جنگهای قدرت طلبی اگر يک گروه تسليم دولت حاکم وقت شود، گروه ديگری را با خود داشته باشد، و در دوران رسيدن احتمالی به قدرت، هرگز دولت واحدی را تشکيل داده نتوانند، بخوبی می دانست که اتحاد ضدين محال است و دولت مشترک مجاهدين در کابل تشکيل شده نمی تواند و فرجامش دوام جنگ و ادامهء بدبختی مردم افغانستان خواهد بود، اما با تنها گذاشتن مجاهدين در افغانستان، خواست چهرهء اصلی آنها را به مردم افغانستان نشان بدهد و جهاد را ناکام سازند!

ناکامی جهاد افغانها، آرزوی دومی نئوليبراليسم ايالات متحده بعد از فروپاشی اتحاد شوروی بود، زيرا در جريان «جنگ سرد» در برابر «جهانی سازی»، دو ايديولوژی مسلط : «کمونيزم» و «اسلام» وجود داشتند، که با حذف اولی، دومين دشمن جهانی سازی، اسلام است که امروز در برابر سياستهای واشنگتن و در مجموع جهان غرب قرار دارد و جنگی را به نام «جنگ عليه تروريزم!» در برابر آن اعلام کرده اند.

ناکامی جهاد و دوری ايالات متحدهء امريکا از افغانستان در جريان سالهای بين 1991- 2001 باعث شد، تا مجاهدين تمام آبروی دوران سالهای به اصطلاح مقاومت را از دست بدهند. اين آبرو ريزی تا آنجا ادامه يافت که دولتهای انگريز و ايالات متحده در همياری با پاکستان، بديلی را در برابر مجاهدين بوجود آورده و طالبان را بوجود آورند.

طالبان که با سياست های ضد ملی و ضد افغانی خود، آخرين مکتبی و فرد با سواد افغان را «رد مرز!» کرد و از کشور بيگانه نمود، اين تصور را بوجود آوردند، که طالبان بديلی ندارند و هيچ نيروی قادر به زوال آنها نخواهد بود. اين تصور در حقيقت از خارج و از لندن و واشنگتن صادر شده بود و هدفش آنبود تا شرايط در داخل کشور تا آنجا ضيق و خفه کن گردد، که جز نيروی خارجی و آنهم ايالات متحده و انگريز، قادر به بيرون کردن طالبان نخواهند بود!

کشت همين تصور در اذهان مردم افغانستان، مقدمات هجوم نظامی امريکا را به افغانستان فراهم کرد. اين تصور در حقيقت خود يک هجوم فکری و ذهنی بود که هجوم نظامی را در پی داشت! امريکائيان در وجود طالبان، اوضاع را در درون افغانستان تا آنجا بحرانی ساختند، که می خواستند حين هجوم به افغانستان، با حمايل گل از جانب مردم استقبال شوند، اما در عمل بر خلاف اتفاق افتيد؟!

اکنون که بيش از هفت سال از هجوم ايالات متحده به افغانستان می گذرد، هيچ تغييری مثبت در کشور صورت نگرفته و با وصف صرف مليارد ها دالر، جنگ و ويرانگری ادامه دارد. اين بخاطريست که نه ايالات متحده و نه هم حاکمان کنونی کابل، هيچ يک برنامهء برای افغانستان ندارند. همان قوماندان بيسواديکه ديروز چند رهزن و قطاع الطريقی را اداره می کرد، امروز در رأس وزارت و رياست های اداری و تخصصی قرار دارند. در وجود چنين افراد چگونه پيشرفت و ترقی صورت گيرد و ويرانه ها به آبادی ها مبدل شوند؟!

مجاهدين شکست خورده که تا هنوز در هوا و فضای دوران های قبلی قرار دارند، نه خود کفايت کاری دارند و نه هم اين شکسته نفسی را، که کار را به اهل کار بسپارند. در درون دستگاه دولت و قوای ثلاثهء آن، رقابت های گروهی، تنظيمی و قومی حاکم بوده و هيچ برنامهء مشترکی برای باز سازی کشور در دست اجرا نيست و مبارزات انتخاباتی کنونی بين چهل و يک کانديد که از لحاظ کمی در جهان نظير ندارد، حقيقت تلخی ديگری را به جهانيان آشکار ميسازد و آن اينکه، برای تحقق دموکراسی و ملت سازی در افغانستان، تا اکنون راه درازی در پيش است./

شهر«غزه» در خاک و خون!

نجیب روشن — 2008-12-28T05:28:09Z

اسرائيل امروز روز خونينی را در شهر غزه برپا کرده است. طی حملات هوايی قوای نظامی اسرائيل که بعد از سال 1967 خونين ترين عمليات محسوب شده است، تا اکنون خبر قتل (282) نفر و زخمی شدن بيش از (600) نفر رسيده است.

دولت اسرائيل اعلام نموده که ممکن بعد از ختم حملات هوايی، قوای زمينی خود را نيز وارد نوار غزه نموده و به عمليات خود عليه گروه «حماس» ادامه دهد. مردم فلسطين خواهان اتحاد هرچه زود تر گروه های «الفتح» و «حماس» برای قطع فوری حملات اسرائيل شده اند.

کشور های غربی اين حملات اسرائيل را تقبيح و سازمان ملل متحد مانند هميشه خواهان ختم و قطع عمليات اسرائيل شده است.

و اما جالب اينکه، همين حامی اسرائيل، امروز در افغانستان ادعای تأمين صلح و خدمت به مسلمانان افغانستان را دارد و قرار است در سال آينده به تعداد (30) هزار آدمکُش حرفوی اضافی را به افغانستان بفرستد. اکثر اين سربازان از عراق به افغانستان باز خواهند گشت، از کشوری که در آن هزاران انسان بيگناه را قتل عام کرده و به جنايت و شکنجهء آدميان عادت کرده اند و به اصطلاح «چشمان شانرا خون گرفته است!»

و جالب ديگر اينکه، عربستان سعودی خواهان ميانجيگری دولت پوشالی کابل با طالبان است. اين کشور مزدور امريکا و خائن به مردم مسلمان عرب، ميخواهد از طريق سازش با طالبان، صلح و صفا را برای مردم افغانستان به ارمغان بيآورد، در حاليکه برداران عرب آنها که در همجواری شان هر روز و شب از جانب صهيونيستان به خاک و خون کشانيده می شوند و بيش از نيم قرن می شود که آواره و خانه بدوش اند، از هيچنوع کمک و ميانجيگری آنها بهره مند نشده اند؟!

حالا مردم افغانستان به واقعيت های جنگ سی ساله در کشور شان بخوبی پی برده اند و خوب دانسته اند که دلايل آن جنگ، نه بخاطری که «اسلام در خطر بود!»، بلکه برای در خطر بودن منافع منطقوی ايالات متحده بود، که با اشغال افغانستان، اين خطر اکنون رفع شده است!

افغانستان نبايد «طالبانی» شود!

نجیب روشن — 2008-12-05T02:00:00Z

به استناد گزارش بی.بی.سی، «پری ستگ مولر» وزیر خارجه دنمارک در دیدار رسمی از افغانستان و ملاقات با وزیر خارجهء اینکشور تاکید کرد که کشورش در نظر دارد به منظور کمک به امنیت و بازسازی، نیروی بیشتری به افغانسان بفرستد. دنمارک در حال حاضر نزدیک به ۸۰۰ سرباز در افغانستان دارد که بخشی از این نیروها در ولایت آشوب زدهء هلمند مستقر اند.

آقای مولر پس از دیدار با سربازان کشورش در هلمند اعلام کرد که بحثها برای فرستادن سربازان بیشتر به افغانستان در پارلمان دنمارک ادامه دارد. او ميگوید کشورش احتمالاً اوایل سال آینده میلادی، نیروهای بیشتری را به افغانستان اعزام نمايد. «پری ستگ مولر» گفت که در دیدار با مقامات افغان در بارهء تلاشها برای آغاز مذاکره با طالبان در افغانستان صحبت کرده است. او تأکيد کرد که افغانستان نباید بار دیگر طالبانی شود. او علاوه نمود:
«ما در بارهء مذاکره با طالبان صحبت کرديم. ما نبايد افغانستان را بار ديگر طالبانی بسازيم، اما اگر بتوانيم که طالبان را متمدن بسازيم، کار بدی نخواهد بود... مشکل افغانستان يک مشکل ملی نيست. برای حل مشکلات در افغانستان بايد به سطح منطقه عمل کرد. مشکلات افغانستان و پاکستان بايد بگونه مشترک و همزمان حل شود.»
در همين حال وزير خارجه افغانستان در ديدار با همتای دنمارکی اش از اين انتقاد کرد، که در حال حاضر بيشتر آن بخشهايی از افغانستان نا آرام است که در آن جا شمار بيشتر سربازان خارجی حضور دارند... اگر جامعه جهانی در راندن اين گروهها از افغانستان به دولت اينکشور کمک نکند، افغانستان با استفاده از شيوه های سنتی دست بکار خواهد شد.

***

در اين خبر، چند نکتهء مهم و سوال برانگيزی وجود دارد که بحث روی آنها ضروريست: نخست به آن اعتراف جانانه بايد اشاره کرد که آقای وزير خارجهء دنمارک نموده و گفته است که: «ما نبايد افغانستان را بار ديگر طالبانی بسازيم» يعنی که مسؤوليت بار اول را، يکبار ديگر بر دوش گرفته اند!
ثانياً به اين مسأله اشاره کردن لازميست، که دولت موجود حامد کرزی در رابطه با آشتی و سازش با طالبان، خط مشی رسمی ندارد و وزير خارجه اش با او نيست: کرزی از نزديکی با طالبان حرف می زند و حتی تضمين فزيکی ملا عمر را ميدهد، در حاليکه وزير خارجه اش آقای رنگين دادفرسپنتا، اين معامله و سازش را قبول ندارد و آنرا تحميل شده از خارج می داند.

قبل از اينکه حرفهای دادفر سپنتا را به بررسی گيريم، به چند تذکر آقای وزير خارجهء دنمارک بر ميگرديم، آنجا که خاطرنشان ساخته اند که مخالف طالبانی شدن افغانستان هستند و ميگويد که اگر طالبان متمدن گردند، کار بدی نخواهد بود و بعد به واقعيتی ديگری اشاره ميکند که مشکل افغانستان يک مشکل ملی نيست و بايد در سطح منطقه حل گردد، که اشاره ايست به نقش دولت پاکستان در زمينهء برگشت صلح در افغانستان!

بدينگونه دنمارک که يکی از متحدين اصلی جنگ عليه تروريزم با ايالات متحدهء امريکاست، خود به نوعی متحد بزرگش واشنگتن را مقصر اصلی دوام جنگ در افغانستان ميداند، زيرا تا اکنون نتوانسته متحد منطقوی اش پاکستان را به ختم مداخله در امور افغانستان متقاعد بسازد!

البته اين گفته ها ظاهر مسأله است و طوريکه ما بار ها خاطر نشان ساخته ايم، پاکستان هرگز به تنهايی قادر نيست به سياستهای ضد امريکايی بپردازد. اينکه پاکستان به مداخله در امور افغانستان ادامه ميدهد و جنگ دوام دارد، در حقيقت بخشی از استراتيژی ايالات متحده را در منطقه نشان ميدهد، زيرا اگر جنگ در افغانستان پايان يابد، چه ضرورتی برای موجوديت روز افزون نيروهای ايالات متحده و در مجموع نيروهای «ناتو» در افغانستان خواهد بود؟!

بر می گرديم به حرفهای سپنتا:

در حرفهای آقای سپنتا با وزير خارجهء دنمارک نيز حرفهای وجود دارد که نميتوان از آنها در اينجا تذکری نداد:
طوريکه قبلاً اشاره کرديم، آقای سپنتا مخالف مذاکره و مشارکت قدرت با طالبان است. لذا اين سوال مطرح است که چگونه معتبر ترين مقام دولتی (وزارت خارجه) ميتواند برخلاف رئيس جمهور، مذاکره برای مشارکت قدرت با طالبان را رد کند و آنرا بازی های کشور های خارجی بنامد؟!

نکتهء دومی قابل بحث، اخطاريست که آقای سپنتا به دنيای غرب ميدهد، که اگر آنها در مبارزه با طالبان با آنها کمک نکند، به شيوه های «سنتی» عمل خواهند کرد! آقای سپنتا تهديد ميکند که: اگر جامعه جهانی در راندن اين گروهها از افغانستان به دولت اين کشور کمک نکند، افغانستان با استفاده از شيوه های سنتی دست بکار خواهد شد. اما وزير خارجه از عواقب آن شيوه ها نيز بگونهء ياد ميکند، اما مستقيماً وارد موضوع نمی شود. او به ادامهء اخطارش ميگويد:

«يا جامعه جهانی با ما کمک کند که ما اين مناطق را آزاد کنيم، و يا اينکه همان طوريکه آقای رئيس جمهوری گفتند، ما به شيوهء خود اين مناطق را آزاد ميکنيم. در درون جامعه افغانستان مقدار زيادی قدرت و توان نهفته است که ما بايد آن را بسيج بکنيم: شيوه های سنتی، دفاع خودی. اگر چه اين شيوه ها خطراتی هم به همراه خواهد داشت.»

اين را می گويند لافيدن! اگر آقايون چنين ريزرف های را داشتند و دارند، چرا عمل نمی کنند و هر روز خواهان اعزام بيشتر سربازان خارجی به افغانستان هستند و هنوز هم به کشتار بيگناهان توسط بمباردمانهای طيارات امريکايی موقع ميدهند؟!

آنچه در اينجا قابل بحث است، همين چگونگی «شيوهء سنتی» برای مقابله با طالبان است. اين شيوه چگونه خواهد بود؟ آيا يکی از اين شيوه ها، رويا رويی هايی قومی و جنگ اقوام و مليت ها و در يک کلمه جنگ تاجيک عليه پشتونها نخواهد بود؟ تصور ما چنين است که آنها از اين سلاح خطرناک و غير انسانی سر انجام کار خواهند گرفت که عاقبت افغانستان را به تجزيه خواهند کشانيد، چنانچه خود آقای سپنتا در رابطه با بکار برد شيوه های سنتی، از خطرات احتمالی ايکه به همراه دارد، نيز سخن گفته است!

در گفتار آقای سپنتا، يک مسألهء ديگر نيز بازتاب روشن يافته است، آنجائيکه گفته اند:

«در حال حاضر بيشتر آن بخشهايی از افغانستان نا آرام است که در آن جا شمار بيشتر سربازان خارجی حضور دارند...»

اين تذکر، اگرچه با کلمات و جملاتيکه بايد گفته ميشد بازتاب نيافته، اما از نظر ما قابل تائيد است. بلی! مقاومت در آن محلاتی بيشتر است، که در آنجا ها عساکر خارجی (اشغالگران) مستقر اند. از همين سبب مقاومت در برابر اشغال، موازی با افزايش سربازان خارجی در افغانستان رشد و گسترش می يابد!

در اينجا يک گفتنی ضروريست که بايد تعريفی از «مقاومت» را بدهيم و مشخص سازيم که کيها در سنگر های مقاومت می توانند قرار بگيرند و تا چه حد اين عمل در شرايط کنونی مجاز و ممکن است.

مقاومت يک حرکت ملی و بيرون شده از ميان مردم در برابر تهاجم خارجيست و هيچگونه پيوند و ارتباط با بيرون از کشور ندارد، لذا طالبان به مانند مجاهدين دوران «جنگ سرد»، نيروی مقاومت بوده نمی توانند، زيرا آنها مانند ساير تنظيم های جهادی، همه مزدوران و اجيران و دست پرورده های سازمانهای استخبارات خارجی و به درجه اول «آی.اس.آی» پاکستان اند. اينکه متأسفانه طالبان توانسته اند در محلات نفوذ کنند و سرباز گيری نمايند، ناشی می شود از بيسوادی و ناچاری مردم افغانستان:

بيسوادی که مفهوم است و ضرورت به توضيح ندارد، اما ناچاری مردم کمی توضيح طلب است: ايالات متحده و تمامی دنيای غرب، در دورانهای حاکميت ح.د.خ.ا و خاصتاً حکومت داکتر نجيب الله، تلاش کردند تا تمامی سازمانها و نهاد های ملی، فرهنگی، اجتماعی و سياسی را از هم بپاشند و همه را به يک کوچ بزرگی وادار سازند، تا پروسهء «اشغال» در آينده با موانع مواجه نشود، که در نتيجه در دوران طالبان هيچ نيروی مقاومت ملی در داخل تاب نيآورد و از کشور مهاجرت کردند، که از چنين خلاء ايالات متحده که خود خالق چنان وضع بود، سخت سود برد و توانست افغانستان را بدون درد سر و مقاومت، اشغال نمايد.

اکنون که شرايط تقريباً همسان دوران طالبان است و با اينکه صد ها حزب سياسی راجستر شده در داخل کشور گويا که فعاليت سياسی دارند، اما متأسفانه اکثريت آنها توانايی مقابله با وضع موجود را نداشته و بگونهء با دوران اشغال و حکومت پوشالی و فاسد موجود همنوايی دارند.

لذا در چنين شرايط، يگانه نيروی مسلحی که ادعای مقابلهء نظامی با اشغالگران را دارد، همين طالبان اند. از همين سبب شماری از مردم ما عمدتاً در روستاها، طالبان را در رديف مجاهدين وقت قرار داده و نيروی «مقاومت» می نامند و جز پيوستن و حمايت از آنها، نيروی ديگری را در اختيار ندارند.

البته به اين نکته نيز بايد عطف توجه کرد که شيوه های مقابله و مقاومت با اشغال نظامی، ديگر آن شيوه های سنتی يکصد سال قبل بوده نمی تواند و حتی مردم ما تحمل برگشت به جنگهای سالهای 1358 به بعد را نيز ندارد، اينکه ما امروز توانايی جنگی نداريم و حتی امنيت پايتخت (کابل) را تأمين کرده نمی توانيم، پس چگونه ميتوانيم با اشغالگران تا دندان مسلح (!) مقابله کنيم؟!

ادامهء مقابلهء نظامی، صرفنظر از آنکه به دوام اشغال کمک خواهد کرد، باعث تلفات بيشتر جانی و مالی خواهد شد و مهمتر از همه بدون حمايت خارج ناممکن خواهد بود، آنچه در هردو صورت برای مردم ما ميسر نيست و سودی نمی بخشد. بايد راه های جديد مقاومت و مقابله با اشغال را دريافت و مردم را در آن مسير بسيج کرد، که بحث جداگانه ای را ايجاب ميکند!

اما اين ناتوانايی و تحميل شرايط موجود را، نبايد به معنی تائيد و به رسميت شناختن اشغال تلقی نمود. مردم افغانستان به مانند ساير خلقهای آزادهء جهان، آزاد زيسته اند و در آينده نيز خواهند زيست و اشغالگران اگر هم بر کوه و برزن افغانها مؤقتاً مسلط گردند، عقول و قلوب آنها را هرگز تسخير نخواهند توانست و ناگزير خواهند شد شرمسارانه به مراکز اصلی شان باز گردند!

و سخن آخری اينکه، معضلهء افغانستان تنها در محدودهء طالبان و حکومت کابل، طوريکه آقای وزير خارجهء دنمارک نيز با عبارات ديگری بدان معترف اند، حل و فصل شده نمی تواند و تا زمانيکه شياطين بزرگ (!) اراده نکرده اند تا از سر وطن و مردم ما دست بردارند، صلح و ثبات به افغانستان بر نخواهد گشت!/

حل منازعهء افغانستان، با پايان بخشيدن مداخله در امور داخلی کشور ما و ختم «اشغال» بستگی دارد!

نجیب روشن — 2008-11-10T14:26:20Z

داکتر «وحيد وحيدالله» متخصص حل منازعات بين المللی، اينبار در حل منازعهء افغانستان، جانب و منافع کدام وطن اش را در نظر خواهد داشت: وطن اولی «افغانستان»، يا دومی «ايالات متحدهء امريکا»؟!

در آستانهء تدوير انتخابات رياست جمهوری ايالات متحدهء امريکا، گفت و شنود های غير منتظره در مورد تغيير استراتيژی ايالات متحده در افغانستان جهت ختم جنگ و منازعه از طريق مذاکره با مخالفين دولت موجود «طالبان» و «حزب اسلامی» حکمتيار، بر سر زبانها شد و همزمان مصاحبه های نيز با بعضی شخصيت ها صورت گرفت.

در ميان اين گفت و شنود ها، آنچه زياد تر مورد توجه نگارنده قرار گرفت، مصاحبهء «تلويزيون آريانا» (28 اکتوبر 2008) با داکتر وحيد وحيدالله يکی از کارمندان سازمان ملل و متخصص در حل منازعات بين المللی بود. آقای داکتر وحيدالله که خود را «طراح» کنفران بُن معرفی نمود، در آن گفت و شنود، از دور دوم طرح اش سخن گفت.

در اين رابطه در مقالهء تحت عنوان «طراح کنفرانس بُن - يک عضو سابق ح.د.خ.ا است» که در سايت های «آزادی»، «کابل پرس^?»، «پندار» و سايت «اخبار افغانستان» به نشر رسيد، به تفصيل نگاشته شده است.
در مقالهء حاضر که می توان آنرا ادامهء مقالهء فوق الذکر ناميد، تلاش شده است تا به جوانب مختلف قضيه و طرح های آقای داکتر وحيد وحيدالله، که جزئيات آن در مصاحبهء دوم شان (مؤرخ پنجم نوامبر 2008) با تلويزيون «پيام افغان» بيشتر توضيح شدند، پرداخته شود.

بنابر اظهارات آقای داکتر وحيدالله، مساعی او در جهت پايان دادن منازعهء افغانستان در چوکات سازمان ملل متحد، وارد دومين مرحله اش خواهد شد. ايشان چه در مصاحبهء اولی و چه هم دومی، برای ختم اين منازعه، از مردم افغانستان و خاصتاً گروه های رقيب و شامل در جنگ خواست، تا برای اين مأمول يعنی رسيدن به صلح و ختم کشمکشهای نظامی تلاش کنند. يعنی که افغانها جنگی را که آغاز کرده اند، بايد خود آنها آنرا خاتمه بدهند!
اگر به ظاهر مسأله برويم، بلی! جنگی که توسط نيروهای رقيب از سی سال بدينسو آغاز شده است، پيآمد و منفعتی به جز به درازا کشيدن درد و رنج افغانها، حاصلی بيش نداشت. اما اگر به عمق قضايا برويم و دلايل اصلی آغاز جنگ را بيابيم، خواهيم دريافت که اين جنگ در خارج از مرز های افغانستان و در غياب مردم ما، توسط دستگاه های استخبارات «سی.آی.ای» ايالات متحده و حامی نزديک آن «آی.اس.آی» پاکستان، طرح و برنامه ريزی شده و بر افغانها تحميل گرديد، که متأسفانه هيچ تذکری از جانب «متخصص حل منازعات بين المللی»، آقای داکتر وحيد وحيدالله داده نشد.

گرچه چنان تحليل جامع را از يک کارمند برحال سازمان ملل متحد نمی توان توقع بُرد، اما از نقش کشور های ذينفع در جنگ افغانستان و بطور اخص ايالات متحدهء امريکا بحيث يکی از تمويل کننده گان اصلی جنگ که امروز خود در افغانستان وجود دارد، نمی توان انکار کرد و لذا نبايد کليد ختم آنرا، فقط در پيوستن نيروهای «طالب» و «حزب اسلامی» و در يک کلمه صرف مربوط به افغانها دانست.

تذکر تنها نقش پاکستان و ايران و يا علاقمندی های روسيه و ساير کشور های منطقه در مورد مسايل مربوط به جنگ و صلح افغانستان، طوريکه تا حدودی آقای وحيدالله به آن اشاراتی نمودند، کافی نيست. نقش ايالات متحده آنطوريکه در اداره و تمويل جنگ و منازعه در افغانستان مهم و اساسی بود، در ختم آن نيز از اهميت بزرگی برخوردار است. البته نقش مردم افغانستان نيز در اين رابطه بی اهميت بوده نمی تواند، اما از آنجائيکه سياستهای افغانستان در گذشته، هميشه از مداخلات کشور های خارجی و به درجهء اول ابر قدرتهای وقت آسيب پذير بوده است، امروز نيز در قسمت برگشت به صلح، از چنين اهميت برخوردار است!

اگر به اين گفته معتقد باشيم، که عوامل خارجی قضيهء افغانستان بيشتر از عوامل داخلی آن بوده و گروه ها و تنظيمهای جهادی صادر شده از پاکستان و ايران، فقط نقش و حيثيت سربازان آنها را در دوران «جنگ سرد!» داشته اند، چگونه نقش روستائيان ساده دل ما را که بيرحمانه در سالهای آن جنگ تحميلی مورد بهره برداری قرار گرفته و «گوسفند وار» آنها را طوريکه می خواستند، بکار گرفتند، می توان در آغاز و يا ختم منازعهء افغانستان عمده و اساسی شمرد؟!

نکتهء دومی ايکه از نظر آقای داکتر وحيد وحيدالله در حل معضلهء افغانستان مفيد پنداشته شده و خود کارمند آن اداره است، نقش سازمان ملل متحد در حل و فصل قضايای جهانی است. آقای وحيد وحيدالله در حاليکه خيلی از خود راضی معلوم ميشد، اين نقش را بسيار برجسته توصيف کرد و سازمان ملل متحد را «مظهر قدرت!» (؟) ناميد.
آقای داکتر وحيد وحيدالله، با اينکه سابقهء «حزبی» دارد و به اصطلاح راست و چپ سياست را بخوبی می داند، اما از اينکه خود را به «کوچهء حسن چپ!» زد و نقش اداره اش را در حل قضايا و منازعات منطقوی و جهانی بسيار عالی ارزيابی کرد، ملامت نيست و جو کاری اش ايجاب ميکند تا چنين تعريفی از اداره اش بدهد، ولی مردم جهان تا اکنون بياد ندارند که اين سازمان که در حقيقت يک «وسيله» برای بر کُرسی نشاندن اهداف و پلانهای ايالات متحدهء امريکا در جهان می باشد و بعد از فروپاشی اتحاد شوروی، آن ارزش گذشته را نيز ندارد، تا اکنون مؤفق به حل ساده ترين معضله در کدام گوشهء جهان شده باشد. اگر هم در اين گوشه و يا آنگوشهء جهان ما، از نام اين سازمان تلاشی به ثمر رسيده باشد، بدون صحه گذاشتن حاکمان قصر سفيد و با در نظرداشت حفظ منافع اين کشور نبوده است!

چرا سازمان ملل متحد از زمان جنگ اول اسرائيل و عرب (جون 1967)، که به اشغال بيشتر سرزمين های فلسطينی انجاميد، تا اکنون که بيش از چهل سال می گذرد، نتوانسته منازعه را در شرق ميانه به پايان برساند؟! علتش روشن است:

آنجا اسرائيل است و اسرائيل کشوريست که با همان کوچک بودنش، سياست ايالات متحده را در دست دارد و آنرا تعيين می کند. بدون صحه گذاشتن صهيونيست ها، که در حقيقت شريان های اصلی اقتصاد ايالات متحده را در دست دارند، هيچ فيصله ای در جهان صورت نخواهد گرفت.

لذا در حل منازعات حوزهء «بالکان»، آنجا که آقای داکتر وحيد وحيدالله از جانب سازمان ملل متحد مأموريت داشتند و «نشان مطلا» را نيز از آن خود کردند، بدون شک در آن مساعی و «حل منازعه» (؟)، منافع کشور ميزبان سازمان ملل متحد، يعنی امپرياليزم ايالات متحدهء امريکا کاملاً حفظ بوده است!

چرا ايالات متحدهء امريکا به جنگ داخلی در يوگوسلاوی هيزم می ريخت و آنکشور را با درگيری جنگ وحشتناکی پارچه پارچه کرد؟ چونکه از يکطرف انتقام دوران «جنگ سرد» را در آن منطقه گرفت و از جانب ديگر تحمل موجوديت کشوری بزرگ يوگوسلاوی را در اوضاع نوين (نبود شوروی) نداشت و نمی توانست در آن کشور بزرگ نفوذ نمايد. لذا آنرا پارچه پارچه نمود و بر اکثر پارچه های آن، نفوذ خود را حاکم ساخت. امپرياليزم امريکا برای تحقق سياستهای خويش، جز به پارچه ساختن و متفرق نمودن ملت هائيکه در برابر شان مقاومت می کنند و به نظم نوين جهان گردن نمی گذارند، تحت نام «توسعهء دموکراسی!» و اما در حقيقت به غرض ضعيف ساختن آنها، متوسل می شود. ايالات متحده در گذشته تلاش نمود تا روسيه را نيز به سرنوشت يوگوسلاوی سابق مبتلا نموده و آنرا به حد اقل سه جمهوريت مستقل تبديل نمايد، تا بتواند از نيروی اقتصادی و نظامی آن بکاهد و اهداف آتيهء خود را تحقق دهد.

پس با در نظرداشت گفته های بالا، می توانيم ادعا کنيم که آقای داکتر وحيد وحيدالله، در حقيقت منازعه را در حوزهء «بالکان» حل نکرده، بلکه تحت بهانهء «ختم منازعه»، منافع استثمارگران نئوليبراليزم ايالات متحده، منافع غارتگران وطن دومش را تأمين نموده است! (وحيد وحيدالله در مصاحبه با آقای «عمر خطاب»، امريکا را وطن دومی اش خطاب کرد.)

و بحث امروزی ما از همينجا آغاز می شود، که آيا داکتر وحيد وحيدالله متخصص حل منازعات بين المللی، اينبار در حل منازعهء افغانستان، در حق کشوری که در آن زاده شده است، چه خواهد کرد: منافع و جانب وطن اولی اش (افغانستان) را در نظر خواهد داشت، يا وطن دومی اش (ايالات متحده) را؟! تأمين منافع هردو که امکان ندارد و تجربه هم نشان داد که جز ادامهء جنگ و ويرانی و بی ثباتی، پيآمدی به همراه ندارد.

بيائيد به جزئيات بيشتر طرح آقای داکتر وحيد وحيدالله برويم:

در طرح دومی که گويا وريانت تکميل شده ای اولی است، سه مرحله در نظر گرفته شده است: مرحلهء اول يا اتحاد نيرو های رقيب در جنگ، مرحلهء دومی يا تشکيل «لويه جرگهء انتقالی» و مرحلهء سوم يا راه اندازی انتخابات آزاد و دموکراتيک و آغاز اعمار مجدد افغانستان.

طوريکه آقای وحيدالله خود معترف شدند، تطبيق مواد اين طرح سالهای زيادی را در بر خواهد گرفت. اينکه چه مدت زمان برای تحقق اين برنامه بکار است، حرف جداگانه ايست، آنچه مهم است چگونگی و ميکانيزم تطبيق اين طرح است.

از نظر نگارنده، تنها نبود «طالبان» و «حزب اسلامی» حکمتيار در جريان «کنفرانس بُن» و عدم اشتراک آنها در حاکميت دولتی، باعث ناکامی فيصله های آن بوده نمی تواند. اگر برای يک لحظه تصور کنيم که طالبان و حزب اسلامی به مقاومت نمی پرداختند و با حاکميت کنونی يکجا می بودند، آيا دولت کنونی در عملکرد هايش مؤفق بود و چهرهء افغانستان تغيير ميکرد؟

دلايل اساسی برای ناکامی فيصله های بُن، علاوه از آنکه تمام نيروها به شمول روشنفکران در آن حضور نداشتند، عوامل باز دارندهء ديگری نيز وجود داشت. آن عوامل باز دارنده که باعث ناکامی کنفرانس بُن شد، علاوه از ادامهء مداخلهء پنهان ايران و روسيه، مداخلهء آشکار بزرگترين حامی ايالات متحده در منطقه (پاکستان) در امور داخلی افغانستان است که تا اکنون ادامه دارد. ادامهء «اشغال» افغانستان و اعزام بيشتر سربازان که متأسفانه آقای «اوباما» در نظر دارد آنرا دو برابر کند، و همچنان ايجاد ادارهء فاسد و مافيايی کنونی در کابل که يکی از پيآمد های همين کنفرانس است، دلايلی ديگری اند که جنگ و بی ثباتی در کشور توسعهء بيشتر يافت و فيصله های «بُن» را با موانع مواجه کرد!

لذا دعوت «طالبان» و «حزب اسلامی» به جمع بنيادگرايان حاضر در قدرت و اينکه چند طالب و ملای از ليست دور مانده را بايد به غرض تطبيق کامل اهداف بُن، به جمع تاريک انديشان حاکم علاوه کرد، هيچ نفعی برای پروسهء صلح و ثبات در افغانستان نخواهد داشت. بايد به ريشه های اصلی جنگ انديشيد و عامل اساسی آنرا از ميان بُرد!

با در نظرداشت نکات بالا، سازمان ملل متحد و بدرجهء دوم آقای وحيد وحيدالله، برای رسيدن به مقصد که همانا ختم منازعه در افغانستان است، در عوض چنگ انداختن به حلقهء اساسی حل منازعه که در حقيقت در دستان حکمرانان قصر سفيد قرار دارد، به حلقات فرعی و غير مؤثر مسأله (اشتراک طالب و ملا در قدرت)، دست می اندازند و بدينگونه به فريب افکار عامه می پردازند!

اتحاد و اتفاق ملی، آنطوريکه آقای داکتر وحيد وحيدالله در مرحلهء اول طرح اش درج کرده است، با مذاکره و از طريق اتحاد و مصالحه با «طالبان» و «حزب اسلامی» بوجود نمی آيد. اين حرف ها درست که «طالبان» بخشی از مردم اند و حق دارند در سرنوشت کشور شان شرکت نمايند، اما همه ای مردم بوده نمی توانند و نبايد آنچه آنها می خواهند، بر اکثريت خاموش و غير مسلح جامعهء ما تحميل گردد! ترسانيدن مردم از حضور مجدد «طالبان» در صورت نبود نيروهای خارجی، خود خدمت و تلاشيست برای ادامهء حضور مهاجمان اجنبی در کشور و دوام «اشغال»، آنچه برای ذهنيت عامهء افغانها، قابل پذيرفتن نيست./

قصر «سفيد» - رهبر «سياه»

نجیب روشن — 2008-11-05T14:20:42Z

«نئوليبراليزم» شکست خوردهء ايالات متحده، در وجودِ شعار«تغيير» اوباما، به يک وقفه برای تجديد قوا ضرورت دارد!

انتخابات رياست جمهوری ايالات متحدهء امريکا به تاريخ چهارم نوامبر به پايان رسيد و در نتيجه کانديد حزب دموکرات آقای Barak Obama «باراک اوباما» که 47 سال دارد، با اکثريت آراء (52 در صد) در مقابل رقيب اش «جان مکين» با (47 در صد)، پيروز گرديد و توانست با يک پيروزی تاريخی، اولين سياه پوست افريقايی را وارد قصر سفيد نمايد.

«باراک اوباما» بحيث چهل و چهارمين (44) رئيس جمهور ايالات متحدهء امريکا، به تاريخ بيسم جنوری 2009، رسماً به کار آغاز خواهد کرد.

انتخاب يک سياه پوست بحيث رئيس جمهور، در کشوری که تا هنوز تعصب سياه و سفيد در آن وجود دارد، نشاندهندهء ناگزيری مردم امريکا در قبال بحران اقتصادی ايکه دامنگير آنکشور گرديده و حتی موجوديت اش را بحيث يک ابر قدرت جهانی زير سوال برده است، نشان ميدهد.

اين ناگزيری تا آنجا بر همه ای امريکائيان سايه انداخته است، که اولاً يک رقم بی سابقهء از امريکائيان (110 مليون نفر) خواستند در انتخابات سهم فعال بگيرند، و ثانياً اينکه بسياری اعضای حزب جمهوريخواه نيز به کانديد حزب رقيب خود، آقای «باراک اوباما» رأی مثبت دادند.

اين انتخابات از بسياری جهات برای دموکراتهای ايالات متحده سرشار از پيروزی بود: دموکراتها که در ايالات «اوهايو» و «پنسلوانيا» هميشه در يک اقليت محدود بودند، اينبار اکثريت مطلق را بدست آوردند. در حقيقت پيروزی «اوباما» ، کمر رقيب اش «جان مکين» را در همين دو ايالت شکست.

در حال حاضر از جمله (635) کرسی در پارلمان (کانگرس) ايالات متحده، دموکراتها (236) کرسی و جمهوريخواهان صرف (199) کرسی را بدست آورده اند.

«باراک اوباما» با شعار «تغيير» Change، به امريکائيان وعده داد که در صورت انتخابش بحيث رئيس جمهور، به تغييرات اساسی برای برون رفت از دشواريهای کنونی مبادرت خواهد ورزيد. ايالات متحده بحيث بزرگترين کشور سرمايداری بعد از فروپاشی اتحاد شوروی با بحرانات بيشتر اقتصادی که جز ماهيت اين نظام است، مواجه شد.

گرچه جنگ در يوگوسلاوی سابق، عراق و افغانستان تا حدودی از شدت اين بحرانات کاست، اما بنابر شکست های پياپی سياستهای نظاميگرانه و توسعه طلبانهء قصر سفيد در عراق و افغانستان و از اينکه نظام سرمايداری هميشه به جنگ نياز دارد و اينکشور نتوانست جنگ ديگری را راه اندازی و تمويل نمايد، بحران شدت گرفت و در نتيجه دهها هزار امريکايی کار های شانرا از دست دادند و بزرگترين بانک های آنکشور با افلاس مواجه شدند، که نا رضايتی عمومی مردم امريکا را در قبال داشت. در چنين فرصتی که جنگ عراق و افغانستان باعث تضعيف ادعای ايالات متحده مبنی بر رهبری جهان شده است، شعار «تغيير» اوباما به مثابهء شعار نجات امريکا از حالت موجود، به پيروزی دموکراتهای آنکشور انجاميد.

حال که «باراک اوباما» در اين انتخابات پيروز شده است، اين سوالات بوجود می آيند که: آيا تغيير در سياست های توسعه طلبانه و جنگ افروزانهء ايالات متحده نيز جز اين «تغيير» خواهد بود و حد اقل از شدت امروزی آن کاسته خواهد شد و بحران اقتصادی موجود را بر طرف خواهد کرد؟

پاسخ به اين مسأله را از تفاوت بين سياستهای دو حزب رقيب «دموکراتها» و «جمهوريخواهان» آغاز کنيم:
امريکائيان خود معتقد اند که تفاوت بين اين دو حزب، به مانند تفاوت دو نوشابهء امريکايی «پپسی کولا» و «کوکاکولا» است. از آنجائيکه اين دو نوشابه در رنگ و طعم (ذايقه) تفاوتی ندارد و صرف نام ها از هم متفاوت اند، در سياست های داخلی اين دو حزب اگر کمی تفاوت باشد، در سياست خارجی آنها هيچ تفاوتی وجود ندارد.
يگانه تفاوت اين دو حزب در سياست داخلی آنست که دموکراتها بيشتر خواهان کمک به طبقات فقير و محروم جامعه اند. اما سياست خارجی آنها که برای جهانيان و خاصتاً ما افغانها از اهميت زياد برخوردار است، کاملاً يکسان است. هردو خواهان توسعه طلبی و تسلط بر جهان اند، زيرا طوريکه قبلاً اشاره کرديم اين نظام ماهيتاً با بحران بسر می برد و يکی از راه های شدت کاستن آن، راه اندازی جنگ و منازعات منطقوی به غرض فروش تسليحات است. مگر آقای کلنتن که خود يک دموکرات بود، در زمان خود جنگ در يوگوسلاوی را آغاز نکرد و به تجزيهء آنکشور نپرداخت؟

از اين سب با به قدرت رسيدن اوباما، نبايد زياد اميدوار بود، که همه کار ها بهتر خواهد شد و جهان ما به سرعت به سوی صلح و ثبات گام خواهد گذاشت. در آن «تغيير»ی که اوباما وعده داده است، حد و حدودی وجود خواهد داشت و او نخواهد توانست بر خلاف سيستم و نظام حاکم در کشورش، اقدام کند.

خدمت بزرگ «باراک اوباما» برای سرمايداری رو به زوال آن خواهد بود، که در ظاهر از شدت مخاصمات بين المللی اندکی بکاهد و برای «نئوليبراليزم» نفس سوخته ای کشورش، زمينهء يک تنفس و مجال برای تجديد قوا را بدهد. چنانچه او در يکی از سخنرانيهايش از جمله دخالت های نظامی به خصوص در افغانستان، چنين وعده داد:
«برای آنکه بتوانيم در همه جا، از جيبوتی تا قندهار، آماده حمله باشيم، من ارتش قرن بيست و يکم را تشکيل خواهم داد، با متحدينی به نيرومندی اتحاد ضدکمونيستی ايکه باعث پيروزی جنگ سرد شد...» (مقالهء «باراک اوباما» منتشره در لوموند دپلوماتيک)

در حقيقت نظام سرمايداری بطور کل و نئوليبراليزم ايالات متحده به صورت اخص، به چنين وقفه نياز دارد، تا بتواند قوايش را تجديد و برای يورش های آينده آماده سازد. نظام سرمايداری ايالات متحدهء امريکا، برای شخصيتی مانند اوباما واقعاً نياز داشت، تا از يکطرف در وجودش پرستيژ از دست رفتهء ايالات متحده را که با نفرت روز افزون جهانيان روبروست، در صورت توان اعاده کند، و از جانب ديگر با آمدن يک «سياه» به قصر سفيد، امتياز ديگری به «دموکراسی امريکايی» بدهد، که گويا کشورش واقعاً نمونه ای «دموکراسی» در جهان است.

برای آوردن «تغيير»، چقدر بايد اميدوار بود؟

به تائيد همان گفتهء مشهور که:

«مردان متفاوتی وارد قصر سفيد ميشوند و ميروند، اما سياستهای ايالات متحده همچنان ثابت باقی می ماند!» نمی توان زياد اميدوار بود که با آمدن «باراک اوباما» بر سر قدرت، وضع و چهرهء جهان با سرعت تغيير خواهد کرد. اين «تغيير» وعده داده شده، در حقيقت روپوش برای آن ناکامی های است، که حاصل کار سياست مداران قبلی اين نظام در گذشته است.

ظهور يک سياه در قصر سفيد، فقط ظاهر مسأله خواهد بود و در بنياد و اساس اين نظام توسعه طلب و بحران آفرين، هيچ تغييری که به نفع اکثريت مردمان ايالات متحده و جهانيان تشنه به صلح باشد، رخ نخواهد داد! پياده نمودن تغييرات اساسی و بنيادی ايکه همه ای اين بحرانات را از ريشه بيرون نمايد، در اين کشور هنوز بسيار زود است.
اوباما به مانند هر رئيس جمهور پيشين، به يک سلسله تعهدات قبل از آنکه به ميدان انتخابات وارد می گرديد، موافقه نموده است. چنانچه او حمايت عنعنوی اش را از اسرائيل اعلام کرد و همچنان وعده داد تا از اتمی شدن ايران جلوگيری کند، دو تعهدی که برای «نئوليبراليزم» ايالات متحده، از اهميت زيادی برخوردار است.

بايد به اين نکته نيز عطف توجه نمود که، بحران اقتصادی موجود جهان سرمايداری را ايديولوگهای اين نظام فقط يک «بحران مالی» می نامند نه بحران هميشگی نظام اقتصادی سرمايداری. از همين سبب با تغيير چهره و وعده های رؤسای جمهور جديد، مردم ايالات متحده دلخوش می کنند، در حاليکه تا نظام سياسی سرمايداری از ريشه تغيير نکند و جايش را به نظام عاليتر(سوسياليستی) که بدون شک آيندهء بشر است ندهد، اين بحران نه تنها که وجود خواهد داشت، بلکه بيشتر رشد خواهد کرد و سبب بيکاری های بيشتر، بحرانات اقتصادی بيشتر، جنگ و بی ثباتی های بيشتر و نا آرامی های بيشتر در جهان خواهد گرديد.

امروز که آقای اوباما از تغيير حرف می زند، چه تغييری را وارد خواهد کرد، جز آنکه برای بقای اين نظام بحران زا خدمت کند و در راه توسعه جويی آن کار نمايد؟ آقای اوباما بخوبی می داند که اگر برای بقای نظام و حفظ و توسعهء آن کارآيی لازم نداشته باشد، شايد نه تنها قدرت، بلکه زندگی اش را نيز از دست خواهد داد./

طراح کنفرانس «بُن»، يک عضو سابق حزب دموکراتيک خلق افغانستان است؟!

نجیب روشن — 2008-11-01T19:10:26Z

در «مصاحبهء اختصاصی» تلويزيون آريانا مؤرخ 28 اکتوبر ساعت 9 و30 دقيقهء شب، طرح جالب و غير منتظره ای به نشر رسيد که: انتخابات سال آينده برای رياست جمهوری صورت نمی گيرد و در عوض «لويه جرگهء انتقالی» سر براه خواهد شد. اين خبر از زبان آقای داکتر «وحيد وحيدالله» متخصص حل منازعات بين المللی در سازمان ملل متحد که خود را طراح کنفرانس «بُن» معرفی کرد، شنيده شد.

آقای داکتر وحيد وحيدالله، که يک تن از اعضای سابق ح.د.خ.ا «جناح پرچم» بودند (اين مسأله در مصاحبه انعکاس نيافت. نگارنده با او از قبل شناخت دارد)، در برابر سوالاتی که بايد از قبل روی آن توافق شده باشد، بعد از آنکه خود را طراح «کنفرانس بُن» معرفی نمود و از عدم تطبيق درست آن شکايت کرد، از طرح تازه اش خبر داد.

آقای وحيد وحيدالله، از روابط نزديک خود با شاه سابق افغانستان و اينکه او از طرح اش پشتيبانی نموده است، نيز سخن گفت و همزمان اسناد آن بر روی پرده تلويزيون قرار گرفت، که اندک تعجب آور و سوال بر انگيز بود، چه شاه سابق هميشه از توافق و مذاکره و ابتکارات روشنفکران متعلق به ح.د.خ.ا و منجمله دعوت داکتر نجيب الله مرحوم برای ختم جنگ و انتقال آرام قدرت به هوا داران او شانه خالی ميکرد، اما به طرح آقای داکتر وحيد وحيدالله که خود روزگاری عضو همان حزب و برادر زادهء يکی از رهبران مشهور جناح «پرچم»، آقای « محمد حسن بارق شفيعی » می باشد، گردن گذاشت و از آن حمايت کرد؟!

آقای وحيد وحيدالله در جريان مصاحبه اظهار داشت، که بنابر تطبيق نادرست کنفرانس بُن که بايد همه طرف های درگير در آن اشتراک می داشتند، بايد طرحی تازه ای برای افغانستان روی دست گرفته شود و انتخابات سال آينده به تعويق افتد. افغانستان برای انتخابات آماده نيست و در قدم اول بايد جنگ به پايان برسد و همه طرف ها برای مذاکره و بعد اشتراک در انتخابات آزاد و دموکراتيک آماده شوند. از نظر آقای موصوف، اگر در کنفرانس بُن محاسبهء صحيح صورت می گرفت، حالا مقاومت مسلح وجود نمی داشت.

نگارنده با اين گفته که گويا طراح اصلی «کنفرانس بُن» يک افغان بوده و آن طرح کامل و با شرايط کشور سازگار بود، اما در تطبيق آن کوتاهی صورت گرفت، با آقای وحيد وحيدالله همنوا نيست. ايالات متحدهء امريکا که در حقيقت طراح اصلی کنفرانس بُن بود و «سازمان ملل متحد» و شخص آقای وحيد وحيدالله، در ظاهر مسأله مبتکرين و راه اندازان آن کنفرانس بودند و بنابران شاه سابق نيز آنرا پذيرفت، در آن زمان پيش بينی نمی کرد تا نيروی خود ساخته اش (طالبان)، تا آنجا گستاخ، قوی و نيرومند خواهند شد، که روزگاری «استاد را گردن زنند!» و مجبور شوند با آنها از در مصالحه و مذاکره پيش آيند؟!

اما جبر تاريخ، امريکائيان را برای چنين يک «شکست و برگشت» مجبور ساخت. کنفرانس بُن که خلاف ارادهء مردم افغانستان در برون از مرز های کشور داير و تحميل شد، بايد به چنين سرنوشت و شکست محکوم می گرديد! لذا نبايد ناکامی کنفرانس بُن را در عدم تطبيق کامل آن، بلکه بايد در بنياد مسأله و اهداف توسعه طلبانهء ايالات متحدهء امريکا، که به «اشغال» مجدد افغانستان و کشتار ها و ويرانيهايی بيشتری انجاميد و نا رضايتی عمومی مردم افغانستان را نيز سبب شد، سراغ کرد!

کنفرانس بُن در ماهيت خود، ضد استقلال ملی، آزادی، ترقی و تعالی افغانستان بود و جز بازگشت جنگ آوران تفنگ بدست قبلی (قاتلين بيش از شصتهزار کابلی و ويرانی هفتاد در صد شهر زيبای کابل) به قدرت و ادامه و از سر گيری جنگ و رقابت های گروهی و ايجاد ادارهء فاسد و مافيايی چون امروز، نويدی ديگری برای مردم افغانستان به همراه نداشت.

از «کنفرانس بُن» که پيامش بازگشت مجدد نيروهايی عقبگرای قبلی به قدرت بود، چه اميدی بالاتر از آنچه امروز هست، می توان داشت؟! ميزبانان اين کنفرانس بايد می دانستند که آنهائيکه سالها آدم کشته بودند و به جز بالا رفتن در کوهها، فير راکت و هاوان و ويرانی آباديها، دانش و مهارتی ديگری نداشتند، چگونه می توانستند سخن از تحقق «دموکراسی» و اعمار مجدد افغانستان بزنند؟!

ايالات متحده بعد از تجزيهء يوگوسلاوی و رفع عقده های دوران «جنگ سرد» در حوزهء «بالکان»، که بر اسپ زين شده اش مغرورانه تازيانه می زد و حد و مرز نمی شناخت و برای جلوگيری از شدت بحرانات اقتصادی مانند امروز، در جستجوی راه اندازی جنگهای بيشتری بود، خلاف تمام موازين قبول شده ای بين المللی و زير پا نموده حقوق بين الدول، خود به «ترور» دولتها متوصل شد و به قلمرو های افغانستان و عراق حمله بُرد و دولت های بر سر اقتدار آنرا صرفنظر از اينکه چه ماهيتی داشتند، از راه نظامی سقوط داد.

ايالات متحدهء امريکا و کشور های حامی آن در اين ماموريت های ناکام و پيآمد های ناشی از آن، اکنون در صدد آوردن تغييرات بزرگ در استراتيژی های شان در اينکشور ها شده و از جمله در افغانستان می خواهند با آغاز مذاکره با «طالبان» و «حزب اسلامی» حکمتيار، بر سياست های گذشتهء شان تجديد نظر کنند.

بر بنياد مصاحبهء آقای داکتر وحيد وحيدالله، قرار است «لويه جرگهء انتقالی» که همان «بُن دوم» که از چنديست بر سر زبانهاست، داير گردد. اين لويه جرگه که تحت شعار «صلح و عمران مجدد افغانستان» داير خواهد شد، وظيفه خواهد داشت تا همه نيروهای رقيب را دور هم جمع نمايد. در اين دورهء انتقالی که شايد چندين سال ادامه يابد، تلاش خواهد شد تا همه کدورت ها و اختلافات نيروهای رقيب و مسلح در داخل حل و بعد به سوی انتخابات حرکت صورت گيرد.

از نظر آقای وحيد وحيدالله، انتخابات راه حل اختلافات و مشکلات موجود افغانستان نيست و بايد از آن صرف نظر صورت گرفته و لويه جرگه جانشين آن شود! (چندی قبل سفير کشور بريتانيا در کابل نيز گفته بود که برای افغانستان يک «ديکتاتور» ضرور است. مراجعه شود به مقالهء «انصراف از دموکراسی و گذار به ديکتاتوری!» - سايت «آزادی» www.azadi.dk )

داکتر وحيد وحيدالله خاطرنشان ساخت که برای بر قراری صلح و عمران مجدد افغانستان، يک «اتحاد بين الافغانی» که افغانستان شمول باشد و همه را در بر بگيرد، نياز است، اما متأسفانه باز هم به سهم و نقش روشنفکران در اين پروسه، اشاره ای نکرد.

حرف ها و تحليل های آقای وحيد وحيدالله در مورد راه اندازی چنين لويه جرگه، بسيار تفصيلی نبود و او نتوانست و يا شايد هم اجازه نداشت به جزئيات مسأله برود. مثلاً او يکی از کاستی های کنفرانس بُن را در عدم دعوت و حضور بعضی نيروها دانست، اما از آنها نام نگرفت و به ذکر کلمهء صرفاً (نيروهای مقاومت) اکتفاء کرد. اما طوريکه در بالا اشاره شد، آقای داکتر وحيد وحيدالله، باز هم نخواست و يا نتوانست در مورد چگونگی اشتراک روشنفکران در لويه جرگهء انتقالی چيزی بگويد. اما پيش شرط شرکت در لويهء جرگهء انتقالی را پذيرفتن صرف دو نکته «صلح و عمران مجدد کشور» قيد کرد، که می توان اميدوار بود که اينبار کرسی روشنفکران مانند گذشته خالی نخواهد بود.

در کنفرانس بُن، فقط نيروها و گروه های «تفنگ بدست» توانستند حضور يابند و از اشتراک نيروهای «قلم بدست» (روشنفکران)، که بنابر نداشتن قوهء نظامی که بهترين حلقهء فشار در روند سياستهای افغانستان جهت کسب قدرت و امتيازات هميشه بکار گرفته ميشود، عمداً جلوگيری شد. عدم حضور روشنفکران در سياستهای جاری افغانستان در عمل نشانداد، که بدون شرکت آنها نه صلحی واقعی بوقوع خواهد پيوست و نه هم گامی در راه ترقی، تعالی و پيشرفت کشور برداشته خواهد شد.

جای شک نيست که يک رقم درشت روشنفکران افغان را نيروهای چپ ديروز و از جمله اعضای سابق ح.د.خ.ا تشکيل می دهد، که از نظر و ديدگاه يک اقليت متعصب و تنگ نظر، حق شرکت در آينده سازی افغانستان را بنابر گذشتهء سياسی شان ندارند، که اين قضاوت عادلانه و عاقلانه نيست. روشنفکران افغان و منجمله نيروهای چپ و بدرجه اول اعضای سابق ح.د.خ.ا، با اينکه بنابر عواقب «جنگ سرد» و اشتباهات و لغزشهای سياسی بعضی رهبران شان، امروز تشکل سياسی ندارند و متفرق اند، اما بايد در آيندهء افغانستان نقش داشته باشند!
اينکه اين کاستی چگونه در «لويه جرگهء انتقالی» جبران خواهد شد، بستگی به سطح بلوغ و درک سياسی ميزبانان لويه جرگه و همچنان به وسعت نگری نيروهای ترقيخواه افغان و منجمله اعضای سابق ح.د.خ.ا خواهد بود، که چگونه به اختلافات سليقوی شان خاتمه بدهند و متشکل و يکپارچه شوند. متأسفانه اکثر آنها هنوز سرگرم پرداختن به مسايل ديروز اند و برای يک وحدت و يا يک اتحاد بزرگ آماده نمی شوند!

از نظر نگارنده، اينکه چرا طراح «کنفرانس بُن» نه در آغاز بلکه در فرجام مسأله (شکست و ناکامی طرح اش) بر روی تلويزيون ظاهر شد و سخن گفت، شايد هم يکی به دليل سوابق سياسی آقای داکتر وحيد وحيدالله و حساسيت های گروه های اشتراک کننده در کنفرانس بُن باشد، که در آن هنگام به تناسب امروز زياد شديد بود و از جانب ديگر امريکائيان نيز عملاً تجربه کردند که افغانستان در وجود «ملا و طالب» آباد نمی شود و شرکت روشنفکران و خاصتاً نيروهای ترقيخواه در روند صلح و باز سازی افغانستان، يک امر لازمی و ناگزير است.
بهرحال، طوريکه ديده ميشود، با تطبيق طرح دوم، ايالات متحدهء امريکا و متحدين نزديک اش، بازی را در افغانستان از صفر و دوباره آغاز ميکنند. به قول خود شان: Game over, try again!

نتيجه گيری:

با آنچه در بالا خوانديم، در طرح دومی آقای وحيد وحيدالله که در حقيقت باز هم طرح از امريکائيهاست نه افغانها، حرف و ابتکار تازه و نو ديده نمی شود. سراسيمگی و دست پاچگی از يکسو و سرنوشت انتخابات امريکا از جانب ديگر، نه تنها بر آيندهء افغانستان، بلکه بر بسياری مسايل جهانی سايه انداخته است. بحران اقتصادی جهان که خسارهء آن به «دو تريليون و هشتصد مليارد دالر» از جانب بانک مرکزی بريتانيا تخمين زده شده است، دليل ديگری نابسامانی های دنيای سرمايداريست که به آشفتگی بيشتر اوضاع در جهان منجمله کشور ما افغانستان می افزايد.

لذا همانگونه که نظام سرمايداری در تزلزل و ورشکستی هميشگی روان است و با نوسانات همراست، اوضاع سياسی و نظامی افغانستان بمثابهء يک مستعمرهء امريکا (ايالت هفدهم)، از ثبات و سازندگی بهره مند نيست و هر نوع پيشگوئی در مورد آيندهء آن، با شک و ترديد ها و قياس ها و گمان ها، همراه خواهد بود.

اما يک مسأله از همان ابتداء روشن و ثابت است، که حل و فصل منازعات منطقوی منجمله افغانستان، راه حل نظامی ندارد. اينکه غرب بخاطری که خود در افغانستان حضور يابد، همه طرح های آشتی طلبانه و سازشهای سالم ديروز حکومات مربوط به ح.د.خ.ا را مردود شمرد، برای دو مقصد اساسی بود:

اول برای آنکه هيچ نيروی سياسی رقيب آنها در داخل کشور باقی نماند، و دوم زمينه برای حضور نظامی آنها فراهم شود و آنها بتوانند به ساختن پايگاه نظامی خود در منطقه مؤفق گردند. برای رسيدن به اين مأمول، فقط ادامهء جنگ می توانست به آنها (امريکائيان) کمک کند.

و اما اکنون که ادامهء جنگ، دامن خودش را می سوزاند و روز تا روز به انزجار و نفرت مردم نسبت به حضور آنها افزوده می شود، ناگزير تن به تغييرات در استراتيژی هايی جديد می زنند. بدون شک استراتيژی های آينده نيز در جهتی سوق داده خواهند شد، که منافع آنها را در قبال خواهد داشت، نه منافع ملی افغانها را!

اينکه بازيگران اصلی دور دوم اين بازی کيها خواهند بود و چه استراتيژيی را خواهند برگزيد و تا چه حد از درس های افغانستان خواهند آموخت، بايد منتظر شد و مشاهده کرد./

انصراف از «دمُکراسی» و گذار بسوی «ديکتاتُوری»؟!

نجیب روشن — 2008-10-05T23:03:00Z

امريکائيها طالبان را از قدرت بر انداختند و سلطهء خود را در سال 2001 در افغانستان به اين اميد بر قرار کردند، که گويا «دموکراسی» می آورند و بر خرابه های کشور ويران ما، جامعهء دموکرات، مرفع و آزاد را آباد می کنند. اما بعد از هفت سال اشغال کشور و بعد از آنکه بر خرابه ها افزودند و صد ها هزار ديگر را به کام مرگ سُپردند، اکنون حرف ها را پس می گيرند و سخن از بر قراری يک نظام «ديکتاتوری» بر زبان می آورند؟!

روزنامهء «تايمز» چاپ انگلستان، اخيراً از قول آقای «شرارد کوپر کولز» سفير کشور انگليس در کابل که به زعم آنها سياستمدار پُر نفوذ در وزارت خارجهء بريتانيا می باشد و در صراحت گفتار و بی پرده گويی نيز مشهور است، نوشته که: «تنها دورنمای واقع بینانه برای افغانستان، به قدرت رسیدن یک دیکتاتور قابل قبول در کابل است».

کشور بريتانيا که يکی از متحدان اصلی ايالات متحده در منطقه و خاصتاً افغانستان است، بار ها در مورد شکست احتمالی غرب در افغانستان هشدار داده و نه تنها ژورناليستان اين کشور، بلکه دپلوماتها و نظاميان ارشد آن نيز از وقوع چنين شکستی در افغانستان سخن زده اند.

اخيراً يک تن از نظاميان ديگر بريتانيا آقای « جنرال مارک کارلتون اسمیث Mark Carleton-Smith» هُشدار داد که عمليات نظامی عليه طالبان، به پيروزی قطعی نخواهد رسيد. اين نظامی لشکر هوايی شماره 16 بريتانيا، در عين زمان تأکيد کرده است که برای پايان دادن به شورش ها در افغانستان، ممکن است با ستيزه جويان اسلامگرا، معامله شود. او در عین حال به روزنامه «سندی تایمز» گفته است: «ما در این جنگ پیروز نخواهیم شد.»

ناخوشبینی آقای «مارک کارلتون اسميت» به شکست طالبان، در حالی ابراز می شود، که اخیراً یک دپلومات فرانسوی به نقل از سفیر بریتانیا در کابل گفته است، که استراتيژی جاری در افغانستان محکوم به شکست است. آنها به کندی عمل می کنند و روند احتمالی خروج از بحران را پیچیده تر می سازند، که این کار ممکن است دردناک باشد.

به نقل از سفیر بریتانیا در کابل، همچنین گفته شده است که: «نیروهای خارجی در افغانستان، در حال تلاش برای نجات رژیمی هستند که بدون کمک آنها سقوط می کند. بریتانیا هیچ گزینه ای دیگری به جز حمایت از ایالات متحده در افغانستان ندارد. ما (بریتانیا) باید به آنها (امریکایی ها) بگوئیم که می خواهیم بخشی از یک استراتيژی در حال پیروزی باشیم، نه (بخشی از یک روند) در حال شکست. ما باید نامزد های ریاست جمهوری آمریکا را از فرو رفتن بیشتر در باتلاق افغانستان بر حذر داریم ... استراتژی امریکا در افغانستان رو به شکست است...»
اين گفته ای آقای سفير کارلتون اسميت، در حقيقت تکرار گفته هايی تحليلگران غربی در مورد اوضاع سياسی و نظامی افغانستان در جريان سالهای حضور نظامی شوروی در افغانستان است: غربی ها در مورد حضور شوروی در افغانستان معتقد بودند که حاکميت ح.د.خ.ا، بدون کمک شوروی نمی تواند بقا بيآورد و بزودی سقوط خواهد کرد.
و اما از اينکه اکنون غربيها نمی خواهند به سرنوشت شوروی دچار شوند و تلاش دارند آينده ای افغانستان را بهر تار خامی ببندند، برای آنست که امريکائيها منافع تنها خود شانرا در نظر دارند. تفاوت سياستهای اين دو ابر قدرت هم در همين است، که شوروی نه تنها به اهداف خود می انديشيد، بلکه با اهداف و سياست های حزب طرفدارش (ح.د.خ.ا) که بيشتر «ايديولوژيک» بودند، نيز به نوعی گره خورده بود و بعد از آنکه از پياده کردن آنها نا اميد شد، هم خود کنار رفت و هم حزب جانبدارش را به کناره رفتن وادار ساخت.

اما سياستهای ايالات متحده در افغانستان، که چشم انداز «ايديولوژيک» نه، بلکه «اقتصادی» (تسلط بر منابع نفت و گاز آسيای ميانه) دارد و از هر گروهيکه آنرا تأمين و از آن حراست نمايد، حمايت خواهد کرد، حاضر است متحدين منطقوی خود به شمول گروه ها و احزاب جهادی طرف حمايت اش در دوران «جنگ سرد» را نيز، قربانی اهداف خود نمايد. اين سياست، چنين فرصت و امکانی را به واشنگتن و لندن ميدهد، تا با هر گروه توانمند تر از ديگران، که هم توان حاکميت و دوام قدرت را در افغانستان داشته باشد، و هم برای تأمين منافع آنها زمينه سازی نمايد، کنار آمده و با آن معامله نمايد. اينکه اين حاکميت با منافع ملی افغانها برابر و موافق است و يا نه و چه پيآمد های در آينده خواهد داشت، برای واشنگتن مهم و حياتی تلقی نمی گردد!

اما اينکه غربيها اکنون از تحقق «دموکراسی» در افغانستان نا اميد شده و در صدد ايجاد حاکميت يک «ديکتاتور» اند، حرف و سخنی تازه ای نيست. ايالات متحده برای تأمين منافع اش هميشه به چنين تعويض های قدرت دست زده است. اينکه اين ديکتاتوری بايد برای شان «قابل قبول!» باشد، نيز حرف پوشيده نيست. اين دو قدرت (ايالات متحده و انگريز) آن ديکتاتوری را در افغانستان ميخواهند، که با آنها سر دوستی داشته و در غارت و اشغال کشور ها، نه سر مخالفت و مقاومت، بلکه سر موافقت و سازش تا سرحد شرکت در آنرا شور بدهند!

ما ديکتاتوران زيادی را در جهان می شناختيم و می شناسيم، که با سياستمداران ايالات متحده و انگلستان روابط بسيار دوستانه و تنگاتنگی داشتند و دارند. اشخاص متذکره هيچگاه در ليست سياه آنها درج نبودند و قصر سفيد هيچگاه برای دستگيری و بر انداختن آنها از قدرت، نه تنها اقدام نکرد، بلکه با ارسال کمک های اقتصادی و نظامی به آنها، در صدد تقويت آنها گرديدند. پنوچت ديکتاتور چيلی و ضياءالحق ديکتاتور پاکستان، از جمله ای همان ديکتاتورانی بودند که با همه سياه دلی ها و جنايات شان، هميشه از حمايت بيدريغ اين دو قدرت جهانی برخوردار بودند. ايران دوران رضا شاه پهلوی و اسرائيل کنونی که به مثابه ژاندارم منطقه عمل می کردند و از جانب ايالات متحده و انگريز تقويت می شدند، مثالهای زنده ای چنين سياستهای غرب در گذشته است!

ولی حال که در افغانستان تحقق «دموکراسی» نوع امريکايی ممکن نيست و سخن از برگشت «ديکتاتوری قابل قبول برای آنها» در ميان است، اين سوال به ميان می آيد که ديکتاتور آينده ای ما کی خواهد بود و باز کدام قصاب را، به سلاخی مردم ما می فرستند؟!

آيا تغيير زعامت در پاکستان، به «جنگ عليه تروريزم» کمک خواهد کرد؟

نجیب روشن — 2008-09-23T10:02:48Z

جای شک نبوده و نيست که پاکستان کشوريست ساختهء انگريز و ميخی است کوبيده شده برای شر و نفاق در منطقه که با تجزيهء نيم قارهء هند آغاز شد و مقصدش علاوه از انتقام جويی از آزاديخواهان منطقه عمدتاً هندوستان و افغانستان، فراهم شدن زمينه برای حضور هميشگی انگريز ها در منطقه بود!

در طول تاريخ تشکيل پاکستان، اين اولين باريست که حاميان انگريزی و امريکايی اين کشور مزدور، به «تبديل حکومت بدون خونريزی و کودتا» متوصل می شوند. اينکه چرا پرويز مشرف را با اينکه يکی از مهره هايی آنوقت امپرياليزم جهانی بود، از قدرت دور ساخت، يکی هم آنست که دولتمردان قبلی پاکستان منجمله مشرف، با وصف برآورده ساختن اهداف جهانی امپرياليزم، خواست بنيادگرايان مذهبی آنکشور را نيز در نظر داشت و مطابق به اهداف آنها عمل می کرد و پاکستان را آباد نمود!

اما بعد از اشغال افغانستان توسط ايالات متحدهء امريکا، که انگريز نيز يکی از متحدين اصلی آنست، غرب در عملکرد خويش خواست بنيادگرايان اسلامی پاکستان را که در اردو و استخبارات آنکشور نفوذ فعال دارند، در نظر نمی گيرد و برعکس اهداف جهانی و منطقوی خود را دنبال می نمايد. از اينرو در شرايط حاضر، تقابل های خونين و سرسختی ميان بنيادگرايان اسلامی پاکستان به شمول سازمانهای «القاعده» و «طالبان» افغانی و پاکستانی، با سياست های توسعه گرانه ای امپرياليزم غرب بوجود آمده است!

کاملاً مشهود است که اگر بعد از حوادث يازدهم سپتامبر و بخصوص بعد از حضور نظامی ايالات متحده در افغانستان، در سياستهای قصر سفيد در رابطه با افغانستان تغييراتی بوجود آمده، اما «اسلام آباد» به همان سياست عنعنوی خود در قبال افغانستان ادامه داده است. ادامهء سياست خصمانه ای اسلام آباد در قبال افغانستان، بخاطر آن بوده که اينکشور به هيچصورتی خواهان يک افغانستان با ثبات، صلح آميز و پيشرفته تر از پاکستان نيست و هميشه تلاش داشته است، تا کشور ما را چون «غلامی هميشه محتاج به پاکستان»، ببيند! و اما اينکه چرا غرب از پرويز مشرف گذشت و آصف زرداری را با آنکه سالهای زيادی به اتهام فساد اداری در تعقيب دولت وقت بود، رجحان داد و به روی صحنهء قدرت آورد، آنستکه: مشرف با همه غلامی و پيروی از سياستهای امپرياليزم غرب، در فکر عظمت و ترقی و تعالی پاکستان نيز بود. مشرف به مانند گذشته گان خويش، تا توانست به آتش جنگ افغانستان هيزم افگند، تا پاکستان را، «پاکستان» سازد، اما اين ادامهء سياست در حال حاضر اگر به نفع پاکستان است، به ضرر غرب و امپرياليزم امريکا تمام می شود.

لذا ضرور بود، ايالات متحده به مانند افغانستان غلامی ديگری برای تحقق اهداف آتيه اش در پاکستان بيابد، که همانا آقای آصف علی زرداری است.

زرداری که تا هنوز خون انتقامجوئی قتل همبسترش خانم بينظير بوتو در رگهايش در خروش است، بهترين فيگور سياسی برای تحقق برنامه های بعدی ايالات متحدهء امريکا در پاکستان است. اما اينکه اين فيگور به مانند حامد کرزی چگونه و به کدام اندازه خواهد توانست آن اهداف (!) را در عمل پياده کند، سواليست که برای جواب آن بايد منتظر بود.

ايالات متحده، آنچه در حال حاضر از آقای زرداری توقع دارد، آنستکه آنکشور بتواند با دست باز در داخل قلمرو پاکستان به تعقيب نيروهای «القاعده» و «طالبان» برود، اما تا آنجائيکه مشاهده می شود، اين توقع ناکام است و تا هنوز اردو و استخبارات از تأثير بنيادگرايان اسلامی پاکستان بيرون نشده است و در يک کوتاه مدت نيز بيرون نخواهد شد!

اينکه اکنون ايالات متحدهء امريکا، عساکر خود را از عراق کاهش داده و به افغانستان گسيل می دارد، به دليل آن نيست که گويا ايالات متحده اشتباه کرده بود که صدام دارای سلاح های کشتار جمعی است و به ناحق به آنکشور تجاوز کرد. امريکا اشتباه نکرده، بلکه مطابق پلان کار می کند: عراق را اشغال کرد و از مدرک غارت نفت آن، مليارد ها دالر به جيب نفت سالاران امريکايی سرازير نمود، و اکنون بايد به افغانستان نيروی بيشتری تحت بهانه ای اينکه گويا مرکز تروريزم آنجاست، اعزام بدارد و در دومين حوزه ای نفتی جهان (آسيای ميانه)، پايگاه اش را مستحکمتر سازد. برای چنين استحکام و در نهايت «جهانی سازی» در منطقهء ما، اسلام سياسی در افغانستان و خاصتاً پاکستان، مزاحمت می کند!

اينکه تقابل های آينده بکجا خواهد انجاميد و زرداری طوريکه قبلاً نيز اشاره شد، چقدر توان برای تحقق برنامه های نئوليبراليزم ايالات متحده خواهد داشت، عنصر زمان ضرورت است، اما آنچه را از قبل می توان پيش بينی کرد آنستکه، انتقال عمليات نظامی بداخل قلمرو پاکستان (حضور فزيکی عساکر امريکايی در آنطرف مرز)، از آن جهت بعيد به نظر می رسد، که ايالات متحده ظرفيت و توان مقابله با رديفی از مخالفانش را ندارد: طالبان افغانی، طالبان پاکستانی، علاقه های قبيلوی آنطرف و اينطرف مرز، پاکسازی اردو و استخبارات پاکستان از وجود بنيادگرايان، موجوديت در عراق، جلوگيری از اتمی ساختن ايران، موضع کنونی روسيه و وضع جديدی که در منطقه بوجود آمده، همه و همه عناصر بازدارنده ای اند برای تحقق ايده ها و آرزوهای حکمرانان قصر سفيد در منطقهء ما!

ايکاش، «بابا»ی ما، با «ما»می بود!

نجیب روشن — 2008-06-29T13:32:46Z

در نوشتهء اخيرم «نفوذ استعمار در منطقه، ايجاد کشوری به نام «پاکستان» و بحران موجود در افغانستان، پيآمد های تاريخی جنگ های احمد شاه درانی در هند است!»، که برای بار اول بر روی سايت «کابل پرس^?» قرار گرفت، نگارنده به ضرورت يک بازنگری بر حوادث سده های پيشين و پيوند آن با رويداد های امروزی کشور عزيز مان افغانستان تأکيد نموده است. در اين رابطه، نگارنده از زمان تشکيل اولين دولت متمرکز، يعنی از دوران سلطنت احمدشاه درانی آغاز کرده است، که خوشبختانه اکثريت قريب به اتفاق خوانندگان، به طور کُل با اهداف و نتيج گيری های آن تبصره، موافق و همنوا بوده اند. اما در مقابل، چند نظر مخالف نيز وجود داشتند، که کاملاً يک امر طبيعی به شمار می رود!

من در اينجا، به جواب نظريات مخالف چند هموطنی که با نامهای مستعار «طالب کاکو»، «شريعت يار» و يا «حسيب» پاسخهای داده اند، نمی پردازم، بلکه به دوست عزيز آقای (ع. ق. فضلی) که سرگرم فعاليت های مفيد فرهنگی اند و گاه گاهی با نام مستعار «قدير همراز» مصاحبه های با اهميتی را سر و سامان می دهند و خود را «چپ» و ترقيخواه نيز جلوه می دهند و يک تن از گردانندگان سايت زيبا و پُر محتوای «اصالت» نيز می باشند، به اضافه از آنچه در مقالهء قبلی ام نگاشته ام، چند نکته علاوه می کنم:
آقای ع. ق. فضلی در سايت «کابل پرس^?» به پاسخ آن مقاله به آدرس نگارنده می نويسند: « بعد از مطالعه نوشته شما واقعاً پی بردم که شما کاملاً از تاريخ کشورما بيخبر هستيد و حد اقل کوچکترين آگاهی، معلومات هم نداريد، چه رسد به اينکه شما حوادث و رويداد های تاريخ کشور ما را نقد و بررسی کنيد! مشوره من برای شما هموطن گرامی اينست، قبل از آنکه تاريخ و جريان های سياسی کشور ما را نقد کنيد، نخست از همه شما خود و اعمال خود را نقد و بررسی کنيد...»

من با اينکه در رشتهء تاريخ تحصيلات عالی دارم، اما هيچگاه ادعای يک مبصر و تحليلگر تاريخ را نکرده ام، اما اين حق و صلاحيت را برای خود محفوظ می دانم، که به صفت يک روشنفکر متعهد و تحصيل کردهء رشتهء تاريخ، حوادث و رويداد های تاريخی کشورم را مورد نقد و بررسی قرار بدهم. اما از آن مشوره ای دلسوزانه که «خود و اعمال خود را نقد و بررسی» کنم، چيزی نفهميدم تا در اينجا در آن رابطه ها، چيز های می نوشتم.

متأسفانه اکثر ما افغانها، در قضاوت ها از يکطرف شتابزده عمل می کنيم، و از جانب ديگر علايق و تعلقيت های قومی، زبانی و سمتی را در نظر می گيريم. چنانچه آقای ع. ق. فضلی نيز خلاف توقع و انتظار، در رديف «طالب کاکو» و «شريعت يار» در مخالفت با آن مقاله قرار گرفتند و با عجله و در همان دقايقی بعد از مطالعهء آن، که ممکن زياد احساساتی شده بودند، پاسخ داده اند.

اگر چنين شتابزدگی وجود نمی داشت، به سادگی می توانستند دريابند که، من در آن نوشتهء کوتاه، نه تمام کار و فعاليت 25 ساله ای سلطنت احمدشاه درانی را، بلکه صرفاً روی سياست خارجی و خاصتاً جنگ ها و مداخلات بيجای او را در امور هندوستان و نتايج حاصله از آنرا برای منطقه و افغانستان، به نقد و بررسی گرفته ام و خاطر نشان ساخته ام، که آن جنگها نه تنها برای افغانستان محاصلی نداشت و فاجعه بار بود، بلکه هندوستان را نيز چنان ضعيف ساخت، که در قدم اول با عث نفوذ استعمار انگليس گرديد و بعداً به تجزيهء نيم قارهء هند و تشکيل دولت پاکستان منجر شد، پاکستانی که ما ديديم و تا هنوز هم می بينيم، که در حق مردم مظلوم افغانستان، چه سياست های خبيثانه ای انگريزی را در پيش داشته است!

اما آقای ع. ق. فضلی که در تايپ کردن حوصلهء فراخ دارند، گوشه های پراگنده ای از کار و فعاليت احمدشاه درانی، مندرج در تاريخ غبار را کاپی کرده و ادعا داشته است که، من بدون مدارک عليه احمدشاه درانی نوشته ام و از تواريخ، خاصتاً تاريخ غبار مأخذ نداده ام.

من يکبار ديگر توجه خوانندگان عزيز را به مقالهء (نفوذ استعمار در منطقه، ايجاد کشوری به نام «پاکستان» و بحران موجود در افغانستان، پيآمد های تاريخی جنگ های احمد شاه درانی در هند است!)، که بر روی سايت «آزادی» نيز قرار دارد، جلب می کنم، تا ملاحظه بفرمايند که چه اتهامی بدون مدارک، عليه آن «بابا» ی ملت بسته ام؟

من در آن مقاله، از ازدواج احمدشاه درانی و پسرش شهزاده تيمور با دختران متعلق به خانوادهء شاهی هند نوشته ام. در اين مورد در آنجا آمده است: «... زمانيکه سر لشکر قوای «عالمگير ثانی» پادشاه هند تسليم نيروهای افغانی شد و احمدشاه درانی توانست بر هند تسلط حاصل کند، پادشاه هند دختر برادر خود را به شهزاده تيمور به زنی داد و «صاحبه محل»، زوجهء محمد شاه بابری، دختر خود را به احمدشاه درانی نکاح کرد. احمدشاه درانی بعد از ازدواج با آن بانو، بنابر خواهش اش هند را ترک و رهسپار قندهار شد...»

در بارهء آن ازدواج ها من چيزی را از خود نگفته ام، اما اگر تبصره ای در مورد کرده و از خواهشات شهوانی احمد شاه درانی انتقاد کرده ام، ديدگاه من است. اما آن ازدواج سياسی و مصلحتی دروغ و اتهام نيست و درج تاريخ شاد روان غبار است. غبار در جلد اول صفحه ( 364- 365 ) در رابطه با سفر پنجم احمدشاه به شرق (1756- 1757) در اين مورد چنين می نگارد:

«... احمدشاه توسط جهان خان سپهسالار خود، جاتها را که مخالف دولت هند بودند، تا آگره تنبيه کرد و غازی الدين را برای اخذ ماليات علاقه های روهيله و اوده فرستاد. احمد خان افغان، بنگش زمامدار فرخ آباد، مرد و مال به نام احمدشاه تقديم کرد و سعدالله خان روهيله و شجاع الدوله حکمدار اوده را با مشوره دوستانه واداشت که پنجصد هزار روپيه برای احمدشاه بفرستد. عالمگير ثانی دختر برادر خود را به شهزاده تيمور بزنی داد و صاحبه محل زوجه محمد شاه بابری، دختر خود را به احمدشاه نکاح کرد و با ملکه زمانی انباق خود يکجا خواهش رفتن به قندهار کرد، زيرا او هرج و مرج هندوستان و زوال شهنشاهی بابريان را به چشم ميديد. احمدشاه وزارت هند را به نظام الدوله پسر قمرالدين خان مشهور، و سپهسالاری اردو را به نجيب الدوله يوسفزائی داد و خود مراجعت بکشور نمود...»

در متن بالا به روشنی ديده می شود که غرض از سفر های احمدشاه درانی به هندوستان، واقعاً جز غارت مردم و هوس، چيزی بيش نبوده است. آنجا که آمده است: «... سعدالله خان روهيله و شجاع الدوله حکمدار اوده را با مشوره دوستانه واداشت که پنجصد هزار روپيه برای احمدشاه بفرستد» يک غارت آشکار نيست؟ و يا اينکه: « عالمگير ثانی دختر برادر خود را به شهزاده تيمور بزنی داد و صاحبه محل زوجه محمد شاه بابری، دختر خود را به احمدشاه نکاح کرد»، يک هوس کاذب و يک ازدواج سياسی برای توقف دادن غارت و وحشت لشکريان احمدشاه درانی و عقب نشينی آنها از هند نبوده است؟ که همانطور هم شد. از اين بيشتر چگونه بايد مدارک و سند تقديم آقای ع. ق. فضلی نمود؟

در مورد وحشت آفرينی و غارت سرداران ابدالی در سرزمين هندوستان، در صفحهء (365) «افغانستان در مسير تاريخ» در بخش سفر ششم احمدشاه در جنوب (1758) چنين آمده است:

«... همينکه احمد شاه از هند به افغانستان عودت نمود، در ولايت پنجاب اغتشاش پيدا شد، زيرا سرداران ابدالی که در سايهء فتوحات و قدرت دولت ابدالی در علاقه های پنجاب نفوذ کرده و به شکل يک قوت فاتح درآمده بودند، بر دهقانان و زارع تحميلات زياد می نمودند، و اين رفتار آنها مردم را به قيام وا می داشت...»
و اما در آخرين جنگ احمدشاه «پانی پت» (جولای 1761) چه گذشت و عاقبت چه شد؟

از جزئيات تلفات و ضايعات تکان دهنده ای آن جنگ ويرانگر می گذريم. جنگ به نفع احمدشاه پايان يافت و او به دهلی رسيد. احمدشاه همه اسرای جنگی که مسلمان بودند، از جمله «ابراهيم خان گاردی» را اعدام کرد. کمپنی «شرق الهند» از سقوط قوای متحده «مرته و راجپوت» در مقابل نيروهای احمدشاه خوش بود، اما از آينده تشويش داشت، زيرا اگر احمدشاه بر تخت سلطنت هندوستان باقی می ماند، هيچ نيروی بر عليه او برخاسته نمی توانست و لذا احمد شاه می توانست وحدت ملی و سياسی هندوستان را دوباره تأمين کند و پلان های آيندهء انگليس را نقش بر آب نمايد... (تاريخ غبار، جلد اول- صفحه 370)

«احمدشاه درانی، امپراتوری متزلزل هند را به شهزادهء نيمه جان بابری «عالی گوهر پسر عالمگير ثانی» (پسر کاکای خانم شهزاده تيمورشاه پسر احمدشاه درانی- نگارنده) بخشيد و چون او در بنگال بود، پسرش (مرزا جوان بخت) را در غياب پدر نائب السلطنه مقرر کرد. با آنکه احمد شاه خود می دانست که اين پدر و اين پسر، شهنشاهی مغشوش هند را نمی توانند اداره کنند، پس برای دفع الوقت، نواب شجاع الدوله صوبه دار اوده را به وزارت هند گماشت...» (تاريخ غبار، همان جلد- صفحه 370)

اينکه عاقبت نا انديشی های احمدشاه درانی باعث نفوذ استعمار انگليس در هند شد و احمدشاه سرزمين هند را بعد از آنهمه تلفات و قربانيهای بيهوده و بدون هيچگونه احساس مسؤوليت رها کرد، شاد روان غبار در اين مورد با تمسخر همراه با تعجب می نويسد:

«از اين بعد، احمدشاه به عجله راه افغانستان را در پيش گرفت، گو اينکه آخرين وظيفهء خودش را در هند انجام داده است(تمسخر- نگارنده). معلوم نيست اين شخص مقتدر و مدبر تحت چگونه تلقينی واقع شده بود، که امور هند را به چنين مهمل گذاشت (تعجب- نگارنده). .. انگليس های هند که چنين ديدند، به فتوحات آيندهء خود بيشتر اميدوار گرديده و سال 1761 را در نوشته های خود به نام (سال مهم) ناميدند، زيرا حوادث به فائده ايشان بود: دولت قوی مرته که در راه پيشرفت قوای اروپائی (نفوذ استعمار- نگارنده)، سدی بود، در اين سال از هم شکست (احمدشاه ابدالی آنرا سقوط داد- نگارنده)...» (تاريخ غبار- صفحه 370)

بدينگونه مشاهده می شود که غرض از لشکرکشيهای احمدشاه درانی به هندوستان، جز گرفتن ماليه از طبقات محروم عمدتاً دهقانان و مصالحه و سازش با اشراف هند از طريق ازدواج های که در بالا بدان اشاره شد، چيزی بيش نبود و نتيجه آن شد که انگليس ها بر هند مسلط شوند و از همان زمان تا امروز، اوضاع سياسی، اقتصادی و اجتماعی منطقه و خاصتاً افغانستان دستخوش حوادث ناگواری گردد و وضع به سود ميراثخواران استعمار کُهن(!) تحت نام «توسعهء دموکراسی» و دولت های دست ساخته ای آنان در منطقه، انکشاف نمايد!

در مورد دستآورد های سلطنت 25 ساله ای احمدشاه درانی، که تقريباً به لشکر کشی ها و سفر های او در قلمرو هند گذشت، و اما آقای ع. ق. فضلی بدان تکيه کرده اند و در دفاع از ايشان برآمده اند، از نظر مؤرخ شهير کشور علامه مير غلام محمد غبار قابل ستايش نيست. او در کتاب خود «افغانستان در مسير تاريخ» صفحه (360)- پاراگراف اول در اين مورد چنين می نويسد:

«همچنين احمدشاه که 25 سال عمر خود را (به استثنای سالهای عسکر کشی) در تنظيم امور اداری و سياسی داخل کشور به مصرف رسانده، دولت حسابی و اردوی منظمی تشکيل کرد (اردوی که فقط برای اشغال و تهاجم ايجاد کرد- نگارنده)، در صدد آن نشد که در راه انکشاف اقتصاديات و تمدن و فرهنگ از دست رفته افغانستان (بعد از تجزيه و تقسيم دونيم قرنه کشور)، صرف مساعی کند...»

از اين گفته در می يابيم، که اگر احمدشاه درانی آنهمه نيرو، طاقت و وقت خود را که صرف مسافرت های نظامی نمود، برعکس وقف امور کشوری می نمود و روابط دوستانه و مسالمت آميز با همسايه اش هندوستان می داشت و مرز های شانرا احترام می کردند و بيشتر مستحکم می نمودند، انگليس ها به هيچصورت توان نفوذ در منطقه را نداشتند و اگر کوتاه تر بگوئيم، افغانستان امروز، سيمای ديگری داشت و حتی من و آقای ع. ق. فضلی به دعوی نمی پرداختيم و هردو به دادن لقب «بابا» به او، متفق الرأی می بوديم!