کابل پرس

(بدون عنوان)

جواد خاوری — 2009-06-10T04:49:47Z

گودرزی کتاب نویسنده افغان را از بسیاری آثاری ایرانی بهتر دانست

خبرگزاری فارس: محمدرضا گودرزی کتاب «گل سرخ دل‌افگار» نوشته محمد جواد خاوری، نویسنده افغان را صریح و شیوا توصیف کرد که از نثر بسیاری از نویسندگان ایرانی بهتر است.

به گزارش فارس، دویست‌ و ‌چهل ‌و‌ دومین نشست هفته کانون ادبیات ایران به نقد و بررسی کتاب «گل سرخ دل‌افگار» نوشته محمد جواد خاوری اختصاص داشت که عصر دیروز با حضور منتقدان، بهناز علی‌پور گسکری، کامران محمدی و محمرضا گودرزی برگزار شد.
در ابتدا محمدجواد خاوری، نویسنده، داستان «خواب پادشاهی» یکی از 9 داستان مجموعه «گل سرخ دل‌افگار» را برای حاضرین خواند.

* علی‌پور:تحقیق برای نوشتن ادبیات تطبیقی ضروری است

در ادامه بهناز علی‌پور گسکری، منتقد و دکترای ادبیات تطبیقی گفت: داستان‌های این کتاب متعلق به ژانر ادبیات اقلیمی و روستایی است.
وی ادامه داد: صحنه وقوع اقلیم‌های داستانی در این مجموعه مشخص است و به شکل واضحی در مورد روستایی به نام حسنک سخن می‌رود.
وی درمورد ادبیات دیگر سرزمین‌ها گفت: در تاریخ ادبیات سرزمین‌های مختلف همیشه ظهور ادبیات تطبیقی یک ضرورت تاریخی بوده است و زمانی شکل گرفته که روابط و مناسبات شهری، زندگی روستایی را تهدید کرده باشد.
وی افزود: نویسنده خواسته و ناخواسته به منظور حفظ ارزش‌های بومی، عادات و ارزش‌های روستایی، گفته‌‌ها و باورهایشان را با نگاهی نوستالژیک در داستان‌های خود مجموع می‌کند.
نویسنده مجموعه داستان «بگذریم»، تصریح کرد: در این مجموعه هم نویسنده در جمع‌آوری قصه‌ها، افسانه‌ها،‌مثل‌ها، کشف باورهای عمومی و بومی مردم پژوهش‌هایی انجام داده است.
برنده تندیس «صادق هدایت» ادامه داد: در ایران وقتی ما از ادبیات اقلیمی صحبت می‌کنیم، نام‌هایی چون غلامحسین ساعدی و احمد محمود به ذهن متبادر می‌شود و به یاد می‌آوریم که غلامحسین ساعدی برای دست‌یابی به مواد داستانی خود پژوهش‌های گسترده انجام داده است.
وی بیان داشت: در داستان‌های این مجموعه عناصر داستان‌های اقلیمی مثل فضا و زمینه، استفاده از باورها و سنت‌ها و افسانه‌‌های عامیانه، عنصر بلا و مصیبت و وحشت از وقوع فاجعه و حس ناامنی که در بین مردم موج می‌زند، وجود دارد و می‌توان گفت نویسنده به شکلی مطلوب از این عناصر بهره برده است.
این مدرس دانشگاه اشاره کرد: فضاسازی و ویژگی‌هایی مثل نوع لباس پوشیدن، سخن گفتن، روابط و نسبت انسان‌ها، مشاغل و بسیاری از عوامل محیطی که شالوده داستان‌های اقلیمی هستند، در این مجموعه به چشم می‌آیند.
وی افزود: شرایط سکونت و بودن در مناطق بومی و زیستی به شکلی جالب در این اثر منعکس شده که در زندگی و طرز فکر و اندیشه ساکنان آن مناطق مؤثر است.
علی‌پور ادامه داد: وجود باورها و اسطوره‌های بومی است که در واقعیت‌های زندگی مردم حل شده و عین واقعیت به شمار می‌رود. از دید نویسنده، قصه افسانه است اما در باور مردم روستا جزء باورهای واقعی زندگی است.
وی درمورد مجموعه محمدجواد خاوری گفت: اهمیت مردم شناسی و جامعه شناسی در این مجموعه به چشم می‌خورد.
این منتقد گفت: راوی بیشتر داستان‌ها، یک راوی مفسر است و با مردم روستا هم‌رأی و هم‌اندیشه است و این راوی دانای کل نیست چراکه دخالت‌های وی به حداقل رسیده؛ به عبارتی می‌توان گفت راوی داستان زبان جمعی مردم روستا است.

* محمدی: نویسنده تحت تأثیر شرایط افغانستان قرار نگرفته است

کامران محمدی دیگر منتقد نویسنده و روزنامه‌نگار در این نشست گفت: نویسنده در مجموعه خود کار ویژه‌ای انجام داده است و آن این که برخلاف تمام نویسنده‌های افغان که شاخص هستند تحت تأثیر شرایط افغانستان قرار نگرفته است.
وی گفت: نویسنده در این کتاب تحت تأ‌ثیر جنگ یا شرایطی همانند مهاجرت‌های اجباری قرار نگرفته بلکه هماننند دیگر نویسندگان که باید به فرهنگ و باورها توجه کنند، پرداخته است.
وی ادامه داد: خاوری همانند نویسنده‌ای آگاه به بخش‌هایی از زندگی مردم پرداخته، ابتدا آنها را توصیف و سپس تحلیل می‌کند و در مرحله بعد از آن در داستان‌ها چشم‌اندازی زیبا ترسیم می‌کند.
محمدی با بیان این که زبان کتاب فارسی‌ای که ما می‌شناسیم نیست، بیان داشت: این اثر زبانی مابین زبان فارسی و زبان بیگانه است و دقیقاً به همین علت است که دنیایی دیگر در این زبان احساس می‌شود.
نویسنده کتاب «خدا اشتباه نمی‌کند» افزود: نویسنده و همه ما در تمامی زبان‌هایی که می‌شناسیم زندگی می‌کنیم نه در کشورهایی که در آن مستقر هستیم و زندگی می‌کنیم.
نویسنده کتاب «داستان‌هایی برای نوسوادان» ادامه داد: نویسنده (خاوری) از زبانی بهره برده که اگرچه همانند فارسی است اما تفاوت‌های جهان‌بینی دارد و انسان احساس می‌کند با وجودی دیگر مواجه است و این وجود دیگر نامش افغانستان است.
محمدی‌ نویسنده کتاب «آنجا که برف‌ها آب نمی‌شوند» بیان کرد: افغانستان با تمام باورها و حکایت‌ها و خرافه‌ها و همه آنچه در داستان‌های این نویسنده است، دیده می‌شود.

* گودرزی: واحد معنایی متن واژه نیست

محمدرضا گودرزی در ادامه نشست نقد کتاب «گل سرخ دل‌افگار» گفت: واحد معنایی متن واژه نیست که اگر واژه را ندانیم، نمی‌توانیم متن ادبی را معنا کنیم.
وی گفت: در زبان‌شناسی ادبی واحد معنایی متن بافت و خود متن است یعنی بسیاری از لغات در بافت معنا پیدا می‌کنند.
گودرزی با بیان این که واژه در داستان‌نویسی امروز در سراسر متن معنا می‌گیرد، گفت: این مجموعه دارای 9 داستان کوتاه است که چهار داستان اول مجموعه به لحاظ ژانر اسطوره‌ای هستند.
وی ادامه داد: راوی 9 داستان دانای کل است یعنی در واقع یک راوی بیرونی وجود دارد که هم از ذهن شخصیت‌ها سخن می‌گوید و هم رخ‌دادها را تفسیر می‌کند.
وی افزود: تمامی داستان‌ها نقل محور و گفتار محور هستند و نه نوشتار محور؛ چراکه داستان‌های نقل محور منشأ سینه به سینه دارند و حالت تصویری ندارد.
وی در پایان درباره نثر نویسنده گفت: خاوری دارای نثری پاکیزه، صریح و شیواست که از نثر بسیاری از نویسندگان ایرانی بهتر است.

آنلاین : http://j_khawari.persianblog.ir/post/16

(بدون عنوان)

جواد خاوری — 2009-06-10T04:49:47Z

گودرزی کتاب نویسنده افغان را از بسیاری آثاری ایرانی بهتر دانست

* علی‌پور:تحقیق برای نوشتن ادبیات تطبیقی ضروری است

* محمدی: نویسنده تحت تأثیر شرایط افغانستان قرار نگرفته است

* گودرزی: واحد معنایی متن واژه نیست

آنلاین : http://j_khawari.persianblog.ir/post/16

غریقی به نام گل سرخ دل افگار

جواد خاوری — 2009-06-01T05:06:42Z

غریقی به نام گل سرخ دل افگار

. گل سرخ دل افگار، دختر ماه صورتی بود که یک بار در افسانه ها طعمه گرگها شد و فقط سه قطره خونش به زمین چکید و از جای شان سه شاخه گل سرخ رویید. بار دیگر در نزاغ دو قوماندانی که عاشقش شده بودند کشته شد تا قبیله اش از آتش جنگ در امان ماند. و بار سوم در دریای هیرمند غرق شد تا وحدت ملی پا برجا بماند.

گل سرخ دل افگار، قصه سنگ و سکوت است. قصه آه های فروخورده. قصه آرزوهای به زبان نیامده. قصه حقیقت های تلخ.

گل سرخ دل افگار، قصه روستایی در گوشه ای از هزاره جات است، جایی که اگر بگوییم دوزخ است، باید قبول کنیم که مردمش آن را به بهای بهشت خریده اند. دل شان به چشمه ای خوش است که از آسمان می تراود و پشت شان به کوهی گرم است که ناف دنیاست. گل سرخ دل افگار، قصه همان ماجرای شومی است که نگفتنش سزاوارتر است و اگر زبان درازی از سر بی پروایی بازگویش کند، باید پیش از آن که شومیش دامنگیر خلق شود، زبانش را برید و قصه اش را به دریا انداخت.

گل سرخ دل افگار قصه آدم است و شیطان. قصه دیو است و پری. قصه خداست و ملایک. نه نه نه، قصه هیکدام نیست؛ فقط قصه آدمی است. قصه هزاره وافغان است. دو برادری که اعضای یک خانواده اند و خواه ناخواه با یکدیگر جگرجنگی دارند و چون یکی ناتوان تر است، لتی هم می خورد و حقی ازش ضایع می گردد، ولی هیچ عیبی ندارد، تا بوده همین بوده، یک روز دست به جاغه و یک روز دست به کاسه. اگر گوشت هم دیگر را خورده اند استخوان یک دیگر را باقی گذاشته اند.

گل سرخ دل افگار قصه تبعیض نژادی و تعارض قومی است. حقیقتی که سایه اش را چون تاریکی مطلق بر همه گسترده و اینک لازمه زندگی همه شده است. آن قدر بدیهی است که شکی در باره اش به ذهن نمی آید، آن قدر به جاست که سوال از آن بیهوده است و آن قدر رواست که سخن از آن را گناه است.

سالها ما دور هم نشست ایم و قصه پادشاهان روزگاران گذشته و سرزمین های دور را برای هم نقل کرده ایم و خوش بوده ایم که خوبی و بدی شان به ما نمی رسد. حالا از عجایب روزگار، قصه گویی آمده پس از قصه شاه و ملکه، قصه خود ما را گفته است. قصۀ نیکه و دنگر، قصۀ توپیکی و قمر، قصۀ افغان و هزاره. آه که قصه ما چقدر تلخ است! چنان تلخ که چهره ها را دژم می کند؛ چنان تکان دهنده که خوابها را می پراند؛ چنان هول انگیز که زهره ها را می ترکاند. عجبا از قصۀ ما! چقدر گفتنش شرم آور است! برای همین است که اوقات همه تلخ شده است. حیف آن آرامش و امنیت نیست که به هم بخورد! حیف آن خواب و خیال نیست که آشفته شود! حیف آن عیش مدام نیست که ضایع گردد! پس لعنت به این قصه گو! سزاست که زارش بکشند وقصه اش را به دریا افکنند.

گل سرخ دل افگار بازتاب دهنده واقعیت اجتماعی ماست. برملا کننده دردها و نشتری بر زخم کهن. آیا با کتمان درد و پوشاندن زخم می توان از گزندش در امان بود؟ تبعیض نژادی زخم کوچکی بر انگشت ششم ما نیست که پنهان شود، دمل چرکینی بر پیشانی ماست. سالیان سال است که می بینیم و درد می کشیم، ولی نادیده می انگاریم. گاهی هم به تعارفات رویش را می پوشانیم و وانمود می کنیم که بهبود یافته، اما خودمان خوب می دانیم که پنهانش می کنیم، نه درمان. به راستی کتمان همیشگی این حقیقت، چشم حقیقت نگر و قضاوت گر ما را بسته است. حالا اگر یکی بیاید آیینه ای در برابر ما بگیرد و ما خود را آن گونه که هستیم بنگریم، به یقین از چهره کریه خود هراس می کنیم. ما باید پی این هراس را به تن بمالیم. ‌ پیامد این هراس آگاهی است. آن وقت است که اگر اهل صلاح باشیم در رفع نواقص مان خواهیم کوشید.

گل سرخ دل افگار- چنان که گفته اند- قصد تفرقه اندازی ندارد، بلکه در پی برملا کردن تفرقه است. تفرقه و تبعیض بوده که باعث نوشتن گل سرخ دل افگار شده است. در داستان «عشق بازی» پسرهزاره عاشق دختر افغان می شود. اما سنت قومی، به آنها اجازه عاشق شدن را نمی دهد. طبق سنت قومی پسرهزاره ای که جسارت کند و عاشق دختر افغان شود، سزاوار قتل است. بین این دو قوم فقط دشمنی می زیبد نه عشق. اما در داستان این پسر و دختر بر خلاف سنت قبیله ای خود حرکت می کنند و از جان و دل عاشق هم می شوند. حالا تقرقه در این داستان است یا در واقعیت عینی ما؟ در داستان چهار «طرف قبله است» نجف عاشق مار است. چیزی که دیگران از آن می گریزند و دشمنش می دانند. نجف تنها مار را دوست ندارد، بلکه افغان و تاجیک و ازبک و ترکمن و بلوچ را هم دوست دارد. همیشه در زیستگاه های آنها می رود و شب در خانه ها شان می خوابد و نان شان را می خورد. او خود هزاره است و هم نژادان خود را به دوستی به دیگر قبایل دعوت می کند، اما هیچ هزاره ای به حرف او اعتماد نمی کنند و از خود و دعوتش متنفرند. هزاره هایی که حرف او را باور نمی کنند و نمی توانند با او همراه باشند، نمایندگان واقعیت عینی و بیرونی اند. اما نجف که به افغان اطمینان می کند و آسوده در غژدی او می خوابد و دیگران را به دوستی با او می خواند، فقط یک شخصیت داستانی است. حالا تفرقه کجاست؟

در داستان «شبی که نیکه را سایه گرفت» نیکه که خان یکی از قبایل هزاره است، از شدت نفرت و هراسی که از افغانها دارد، در واپسین لحظات عمر دچار جنون می شود و اطرافیان خود را به شکل افغان می بیند. او که تا توان داشته با افغانها دشمنی کرده و جنگیده، در آخر عمر که ناتوان می شود، مشاعرش را از دست می دهد و خود را بی کس و یاور بین انبوهی از دشمنان حس می کند. عاقبت ملایعقوب با تلقین زیاد به او می باوراند که کسانی را که او افغان می بیند، افغان نیستند، بلکه اقوام و آشنایانش هستند. و او پس از باور این تلقین به آرامش می رسد. این داستان با تصویر کردن واقعیت اجتماعی، در فضای داستانی به نیکه خشمگین تلقین می کند که کسانی را که او دشمن می پندارد، دوستانش هستند. این که ما یکدیگر به چشم اوغان و هزاره می نگریم، فقط توهم است و گر نه ما در واقع با هم قوم و خویشیم.

مواردی را که متولیان امر باعث تفرقه دیده اند، باید در همین سه داستان باشد، بقیه داستانها از زاویه های دیگری نگریسته اند و انگشت روی دردهای دیگر گذاشته اند. می بینیم اگر تلخی یی در نقل قصه هاست ناشی از تلخی خود واقعیت است. دیگر سر در زیر برف کردن و چشم بر واقعیت بستن بس است. اگر ما از خدشه دار شدن وحدت ملی می ترسیم، باید با آگاهی در تحکیم آن بکوشیم، نه با تجاهل و تغافل. اگر بپذیریم که وحدت ملی در کار است، عملکردهای نژاد پرستانه آن را متزلزل می کند، نه طرح مسئله. طرح مسئله همیشه مقدمه حل مسئله است. متاسفانه ما هنوز عادت به کتمان و انکار داریم. فکر می کنیم با پاک کردن صورت مسئله، قضایا حل می شوند. ما صد که سکوت کنیم اما در عمل رفتار تبعیض آمیز و تعارض گونه داشته باشیم، به وحدت نمی رسیم. وحدت ملی را گروه های قومگرایی می شکنند که مسلحانه به محدوده زندگی دیگر اقوام تعرض می کنند. وحدت ملی را کسانی می شکنند که از این نوع حرکتها در عرصه سیاسی حمایت میکنند، نه نویسنده ای که با قلمش این واقعیت ها را انعکاس می دهد. بیایید تاب تلخی حقایق را داشته باشیم. اگر وحدت و دوستی آروزی ماست، چه باک اگر عرق شرمی از کردار گذشته بر پیشانی مان بنشیند؟ اگر جرئت اعتراف نداریم، لا اقل تحمل شنیدنش را داشته باشیم. پنهان کردن آتش زیر خاکستر به معنی ایمن بودن از آن نیست.

آنلاین : http://j_khawari.persianblog.ir/post/15

غریقی به نام گل سرخ دل افگار

جواد خاوری — 2009-06-01T05:06:42Z

غریقی به نام گل سرخ دل افگار

گل سرخ دل افگار، قصه سنگ و سکوت است. قصه آه های فروخورده. قصه آرزوهای به زبان نیامده. قصه حقیقت های تلخ.

آنلاین : http://j_khawari.persianblog.ir/post/15

(بدون عنوان)

جواد خاوری — 2009-02-05T21:41:43Z

قصه های هزاره های افغانستان

«قصه های هزاره های افغانستان» نام کتابی است از محمدجواد خاوری که به تازگی توسط نشر چشمه در تهران منتشر شده است. این کتاب حاوی 73 قصه عامیانه است که به زبان فارسی معیار بازنویسی شده اند. در گردآوری این کتاب، خانم حامده خاوری با مولف همکاری داشته است.

مشخصات کتاب:
نام کتاب: قصه های هزاره های افغانستان
گردآوری و بازنویسی: محمدجواد خاوری
با همکاری حامده خاوری
ویراستار: فرمهر منجزی
ناشر: نشرچشمه
شمارگان:1200 نسخه
تعداد صفحات: 556 صفحه
چاپ اول: پائیز 1378 تهران
قیمت 8000 تومان

ادامه مطلب...

آنلاین : http://j_khawari.persianblog.ir/post/12

(بدون عنوان)

جواد خاوری — 2009-02-05T21:41:43Z

قصه های هزاره های افغانستان

ادامه مطلب...

آنلاین : http://j_khawari.persianblog.ir/post/12

(بدون عنوان)

جواد خاوری — 2008-08-09T05:31:14Z

گل سرخ دل افگار

مجموعه داستان جدید من است که بعد از معطلی زیاد (التبه در دست ناشر ) بالاخر از کوران چاپ بیرون شد. این مجموعه حاوی ٩ داستان کوتاه است که چندان هم کوتاه نیستند. کسانی که این فرصت کنند این داستانها را بخوانند خواهند دید که فضا و حال و هوای داستانها تا حدودی غیر معمول و متفاوت است. افسانه، خرافه و وافعیت در این داستانها یک جا شده اند. در عین حال فکر نمی کنم خسته کننده و نامفهوم باشد. تضاد نژادی،عشق و جنگ دغدغه محوری این داستانهاست. امیدوام ناشر محترم که دوست عزیزم آقای شریعتی است هر چه زود تر این کتاب را توزیغ کند و در دسترس خوانندگان (حداقل در افغانستان ) برساند تا از نقد نظرشان بهره مند شوم. متاسفانه چون بلد نبودم نتوانستم عکس جلد را این جا بگذارم. به هر حال زبانی می توانم بگویم که طرح جلد کار دوست خوبم آقای محسن حسینی است که به اشتباه در شناسنامه اسم دوست عزیز دیگرم اقای وحیدعباسی آمده. از مشحصات دیگر کتاب این است که ١٧۶ صفحه دارد و ٣٠٠٠ نسخه تیراژ و ٢١٠٠ تومان قیمت. داستان «عشق بازی» که مدتهاست در این وبلاگ است یکی از داستانهای این مجموعه است.

آنلاین : http://j_khawari.persianblog.ir/post/11

(بدون عنوان)

جواد خاوری — 2008-08-09T05:31:14Z

گل سرخ دل افگار

آنلاین : http://j_khawari.persianblog.ir/post/11

(بدون عنوان)

جواد خاوری — 2008-03-29T23:09:30Z

خط سوم

شماره 10 و 11 فصلنامه خط سوم پس از تاخیر طولانی از چاپ در آمد. این دو شماره که در یک مجلد 206 صحفه ای یک جا شده اند، محصول 365 روز سال گذشته اند. در این دوشماره طبق معمول مقاله، شعر، داستان، نقد، مصاحبه، معرفی کتاب و چیزهای دیگر خواهید خواند.

کسانی که مایل به خرید این مجله هستند می توانند با تماس با دفتر مجله در مشهد، نشانی بدهند تا در اسرع وقت مجله برای شان ارسال شود. دوستانی که در کابل هستند می توانند چند روز بعد از کتابفروشی عرفان واقع در ده بوری یا کتابفروشی بیهقی در سر زیر زمینی تهیه کنند.

نشانی دفتر: صندوق پستی179 – 91455

تلفن دفتر 2593484 - 0098511

ایمیل: javadkhavari@yahoo.com

abotalibm@yahoo.com

آنلاین : http://j_khawari.persianblog.ir/post/10

(بدون عنوان)

جواد خاوری — 2008-03-29T23:09:30Z

خط سوم

نشانی دفتر: صندوق پستی179 – 91455

تلفن دفتر 2593484 - 0098511

ایمیل: javadkhavari@yahoo.com

abotalibm@yahoo.com

آنلاین : http://j_khawari.persianblog.ir/post/10